დიდი სამსარი

დიდი სამსარი — სოფელი სამსრის ქედის კალთებზე

ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 2000 მეტრის სიმაღლეზე მდებარე დიდი სამსარი გაშლილია სამსრის ქედის დასავლეთ კალთებზე. სოფელი მდინარე სამსრისწყლის ხეობაშია მოქცეული და ჯავახეთის ვულკანური პლატოსთვის დამახასიათებელ რელიეფშია გაერთიანებული. აქაური ლანდშაფტი მკაცრი, მთიანი და ვრცელი მდელოებით მდიდარია.

ისტორიული ფონი და არქიტექტურა

დიდი სამსარის მიმდებარე ტერიტორია მრავალსაუკუნოვანი დასახლების კვალს ინახავს. სოფლის შემოგარენში შემორჩენილია ისტორიული ნაგებობები, რომლებიც ჯავახეთის ზეგანზე ადამიანთა ცხოვრების სხვადასხვა ეტაპზე მიუთითებს:

• კლდეში ნაკვეთი კომპლექსი: სოფლის მიმდებარედ არის VIII-IX საუკუნეების კლდეში ნაკვეთი საეკლესიო კომპლექსის ნაშთები. ეს ნაგებობები შუა საუკუნეების რეგიონული არქიტექტურის ნიმუშია.
• სოფლის ეკლესია: სოფლის ცენტრში დგას 1899 წელს აგებული დარბაზული ტიპის ეკლესია. იგი ძველი ქართული ეკლესიის საძირკველზეა აშენებული.
• მოსახლეობის ისტორია: სოფლის დღევანდელი დემოგრაფიული სურათი XIX საუკუნის 30-იან წლებს უკავშირდება, როდესაც ერზურუმის მხრიდან მოსული ოჯახები დასახლდნენ.

სოფლის მეურნეობა და ყოფა

დიდი სამსარის ცხოვრების რიტმი მთის სოფლის მეურნეობასა და მეცხოველეობას ეფუძნება. კლიმატი სუბალპურია, მოკლე, გრილი ზაფხულითა და ხანგრძლივი, თოვლიანი ზამთრით.

სოფელთან მისვლა შესაძლებელია ახალქალაქიდან, რომელიც 29 კილომეტრითაა დაშორებული. სოფელი სამსრის ქედის ბუნების დაკვირვებისთვის გამორჩეული ადგილია, სადაც გარემო პირობები მუდმივად განსაზღვრავს ადგილობრივი მოსახლეობის საქმიანობასა და წელიწადის დროების შესაბამის საყოფაცხოვრებო რეჟიმს.