გულგულა

გეოგრაფია და მდებარეობა

გულგულა მდებარეობს თელავის მუნიციპალიტეტში, კახეთის რეგიონის გულში. სოფელი გაშენებულია ზღვის დონიდან 420 მეტრ სიმაღლეზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა სანაპიროზე. იგი ქალაქ თელავიდან სულ რაღაც 6 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს, რაც მას ადვილად მისაწვდომს და მიმზიდველს ხდის სტუმრებისთვის.

• ბუნებრივი გარემო: სოფელი მდებარეობს ნოყიერ ალაზნის ველზე, სადაც კლიმატი და ნიადაგი იდეალურ პირობებს ქმნის სოფლის მეურნეობისთვის.
• მდინარეები: სოფლის სიახლოვეს გაედინება მდინარე თურდო, რომელიც ალაზნის ერთ-ერთი შენაკადია.

ისტორიული წარსული

გულგულას ტერიტორია უძველესი დროიდან ყოფილა დასახლებული. არქეოლოგიური კვლევების შედეგად სოფლის მიმდებარედ, კერძოდ „ოლიების ტყეში“, აღმოჩენილია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის სამაროვნები.

• არქეოლოგიური აღმოჩენები: გათხრებისას ნაპოვნი მრავალფეროვანი თიხის ჭურჭელი მიანიშნებს იმაზე, რომ აქაური მოსახლეობა ჯერ კიდევ ათასწლეულების წინ ფლობდა მეთუნეობისა და მეფუტკრეობის ხელოვნებას.
• სახელწოდება: ისტორიულ წყაროებში, როგორიცაა „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა“, ეს ადგილი მოხსენიებულია სახელით „ტყე-ტბა“, რაც მიუთითებს მის ძველ ლანდშაფტურ თავისებურებებზე. იგი წარმოადგენდა მნიშვნელოვან სასაზღვრო პუნქტს ჰერეთსა და კახეთს შორის.

გულგულას კომუნა

სოფლის უახლეს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო ეპიზოდი 1906 წელს დაარსებულ კომუნას უკავშირდება. ივანე კოლელიშვილმა, რომელიც დიდი მწერლის, ლევ ტოლსტოის იდეებით იყო შთაგონებული, სოფელში შექმნა უნიკალური საზოგადოება.

• იდეოლოგია: კომუნა ეფუძნებოდა საერთო შრომას, თანასწორობასა და ძმობას. მასში 100-ზე მეტი ოჯახი გაერთიანდა, რაც იმ დროისთვის სრულიად უჩვეულო და პროგრესული მოვლენა იყო.
• ბედი: მიუხედავად იმისა, რომ ხელისუფლებამ კომუნა მალევე დაშალა, მისი არსებობის ფაქტი დღემდე რჩება სოფლის საამაყო ისტორიულ მოვლენად.

კულტურული მემკვიდრეობა

სოფელი მდიდარია არქიტექტურული ძეგლებით, რომლებიც სხვადასხვა ეპოქის კვალს ატარებენ:

• დიმიაანთ კოშკი: XVIII საუკუნის ეს ნაგებობა სოფლის ერთ-ერთი მთავარი სიმბოლოა და თავდაცვით ფუნქციას ასრულებდა.
• ეკლესიები: გულგულაში რამდენიმე ტაძარია, მათ შორის გვიანდელი შუა საუკუნეების კვირაცხოვლისა და ყველაწმიდის ეკლესიები, ასევე XVIII-XIX საუკუნეების წმინდა გიორგის ეკლესია.
• ადგილობრივი ყოფა: სოფელი ინარჩუნებს ტრადიციულ კახურ იერსახეს, სადაც სტუმართმოყვარეობა და მეღვინეობის ძველი ტრადიციები დღემდე ცოცხლობს.