ახალციხის (რაბათის) ციხე
ახალციხის ციხე, რომელიც საყოველთაოდ ცნობილია როგორც რაბათი, არის მასშტაბური შუა საუკუნეების თავდაცვითი კომპლექსი, რომელიც მდინარე ფოცხოვის პირას, სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში აღმართული. საუკუნეების განმავლობაში იგი წარმოადგენდა სამცხე-ჯავახეთის მთავარ ადმინისტრაციულ და სამხედრო ცენტრს. ეს ვრცელი სივრცე უნიკალური მაგალითია ქართული მართლმადიდებლური და ოსმალური კულტურულ-არქიტექტურული ტრადიციების ურთიერთქმედებისა. დღეს სრულად რეაბილიტირებული კომპლექსი მოქმედებს როგორც ღია ცის ქვეშ არსებული მუზეუმი, სადაც ნათლად ჩანს რეგიონის მრავალფეროვანი ისტორიული ფენები.
ლომსიას წარმოშობა და ჯაყელების ეპოქა
პირველი საფორტიფიკაციო ნაგებობები ამ კლდოვან ბორცვზე IX საუკუნით თარიღდება, როდესაც დასახლებას ლომსია ერქვა. ციხესიმაგრემ განსაკუთრებული სტრატეგიული მნიშვნელობა ჯაყელების დინასტიის მმართველობისას შეიძინა, რომლებმაც სამცხის საათაბაგო შექმნეს. ჯაყელებმა გააფართოვეს კედლები, ააგეს საგვარეულო სასახლე და ქალაქი მნიშვნელოვან სავაჭრო კვანძად აქციეს. სწორედ ამ პერიოდიდან დამკვიდრდა დასახლების აღსანიშნავად ტერმინი რაბათი, რაც არაბული წარმოშობისაა და ციხის მიმდებარე სავაჭრო-სახელოსნო უბანს ნიშნავს.
ოსმალური მმართველობა და აჰმედიეს მეჩეთი
1578 წელს ოსმალეთის იმპერიამ რეგიონის ანექსია მოახდინა და იგი ჩილდირის ეიალეთად აქცია. ჯაყელებმა ძალაუფლების შესანარჩუნებლად ისლამი მიიღეს და ფაშებად იქცნენ. თითქმის სამსაუკუნოვანი ოსმალური მმართველობის პერიოდში ციხის არქიტექტურა მნიშვნელოვნად შეიცვალა. ამ ეპოქის ყველაზე თვალსაჩინო ძეგლია აჰმედიეს მეჩეთი, რომელიც XVIII საუკუნის 50-იან წლებში აშენდა. მეჩეთის გვერდით აიგო მედრესე და აღმოსავლური აბანოები, რამაც სრულიად შეცვალა ზედა ციხის იერსახე.
კომპლექსის სტრუქტურა და არქიტექტურა
ციხის ტერიტორია ორ ძირითად ნაწილად იყოფა. ქვედა ნაწილში განთავსებულია სასტუმროები, მაღაზიები, საინფორმაციო ცენტრი და გარე თავდაცვითი კედლები. ზედა ნაწილი კი მთლიანად ისტორიულ ძეგლებს უკავია. აქ მდებარეობს IX საუკუნის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, ჯაყელების სასახლე და ოქროსგუმბათოვანი მეჩეთი. კომპლექსი გამაგრებულია მასიური კოშკებით, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში უძლებდნენ მტრის მრავალრიცხოვან ალყას.
შეფასებები
შეფასებისა და კომენტარის დასატოვებლად შედით სისტემაში. შესვლა
ჯერ არავის დაუტოვებია შეფასება. იყავით პირველი.