მაღრაანის ბზიანის საყდარი

მაღრაანის ბზიანის საყდარი დანგრეული ადრეული შუა საუკუნეების დარბაზული ეკლესიაა, რომელიც მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მაღრაანის ჩრდილოეთით დაახლოებით 2 კმ-ში, ტყეში. ძეგლი მშვიდია, ბზით დაფარული და კარგად აჩვენებს კახეთის პატარა სასოფლო სალოცავების ტიპს.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

საყდარი მაღრაანის თემის ძეგლთა ჯგუფში შედის და მოხსენიებულია საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის აღწერილობაში. ის სოფლის გარეთ, ტყეში იდგა, რაც დამახასიათებელია ადგილობრივი საოჯახო ან სათემო ეკლესიებისთვის. დღეს შენობა თითქმის მთლიანად დანგრეულია; შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის ფრაგმენტი დაახლოებით 4 მ სიმაღლეზე. ნანგრევი მნიშვნელოვანია როგორც ალაზნის ველზე მცირე ეკლესიების სიმჭიდროვის და რიყის ქვით მშენებლობის ტრადიციის მაგალითი.

არქიტექტურა და დეტალები

შემორჩენილ ნაწილზე ჩანს ორსაფეხურიანი პილასტრი იმპოსტებით. წყობა შესრულებულია თანაბარი ზომის რიყის ქვის ჰორიზონტალური რიგებით, პილასტრში გამოყენებულია ნატეხი ქვა და შირიმი. ყურადღება მიაქციეთ:

• კედლის ყრუ თაღის ნარჩენს
• თაროსებრ იმპოსტებს თაღის ქუსლებთან
• სქელ ბზის საფარს, რომლისგანაც სახელწოდება მოდის გეგმა მარტივი დარბაზული იყო, დეკორის გარეშე, აქცენტით მყარ პროპორციებზე.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და მისასვლელი გზა

ახმეტიდან იმოძრავეთ მაღრაანის მიმართულებით. სოფლამდე მისასვლელი ასფალტირებული ადგილობრივი გზაა, მშრალ ამინდში სედანით მისადგომი. სოფლის ჩრდილოეთ კიდიდან ტყეში შედის მიწიანი გზა დაახლოებით 2 კმ. ბოლო მონაკვეთი მოკლე საფეხმავლოა, 10-15 წუთი, ბილიკი უსწორმასწოროა. საჭიროა მაგარი ფეხსაცმელი. ადგილზე ინფრასტრუქტურა არ არის.

პრაქტიკული რჩევები

• საუკეთესო დროა გაზაფხული და შემოდგომა, როცა ტყეში გრილა და გზა მშრალია.
• ჩაიცვით გრძელი შარვალი და დახურული ფეხსაცმელი; ნანგრევი ბალახითაა დაფარული.
• არ ადიოთ კედელზე და არ გადაადგილოთ ქვები.
• ნაგავი წაიღეთ თქვენთან ერთად.
• პატივი ეცით ადგილს, როგორც ადგილობრივების მეხსიერების ნაწილს.

ხშირად დასმული კითხვები

დგას თუ არა ეკლესია?

არა. შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილოეთ კედლის ნაწილი პილასტრით, დანარჩენი ჩამოქცეულია.

შეიძლება თუ არა მანქანით მისვლა?

მანქანით მიხვალთ ტყის პირამდე. შემდეგ ფეხით გასავლელია. წვიმის შემდეგ მიწიან გზაზე 4x4 უკეთესია.

რამდენი დრო სჭირდება?

1–2 საათი გზასთან ერთად.

რა ვნახოთ ახლოს

• ბერიკაანთ ხატი მაღრაანთან
• მაღრაანის მთავარანგელოზთა ეკლესია სოფელში
• კვეტერის ციხე-სიმაგრე დაახლოებით 20 კმ სამხრეთით
• ალავერდის საკათედრო ტაძარი დაახლოებით 25 კმ სამხრეთ-აღმოსავლეთით
• მატანი — V საუკუნის ბაზილიკა და ჭოლოყაშვილების სასახლის ნანგრევები