გლაზენაპის კოშკი

გლაზენაპის კოშკი წარმოადგენს მეცხრამეტე საუკუნის უნიკალურ ასტრონომიულ ნაგებობას, რომელიც მდებარეობს სამთო-კლიმატურ კურორტ აბასთუმანში, სამცხე-ჯავახეთის რეგიონში. კოშკი აგებულია კანობილის მთის ტყიან ფერდობზე და ის წინ უსწრებდა თანამედროვე ასტროფიზიკური ობსერვატორიის დაარსებას. ეს ნაგებობა აღნიშნავს საქართველოში სისტემატური ასტრონომიული დაკვირვებების დაწყების საწყის წერტილს, სადაც ევროპული მეცნიერული ამბიციები მცირე კავკასიონის მთების სუფთა და გამჭვირვალე ცას შეერწყა.

გეორგ ფონ გლაზენაპის სამეცნიერო მემკვიდრეობა

1800-იანი წლების ბოლოს, რუსეთის იმპერიის ასტრონომი გეორგ ფონ გლაზენაპი ეწვია აბასთუმანს ადგილობრივი უნიკალური ატმოსფერული პირობების გამოსაყენებლად. მან შეამჩნია, რომ მაღალი განედი და დაბალი ტენიანობა იდეალურ ხილვადობას უზრუნველყოფდა, რის გამოც აქ დროებითი ტელესკოპი გამართა. 1892-1893 წლებში გლაზენაპმა სწორედ ამ ადგილიდან აწარმოა დაკვირვებები ორმაგ ვარსკვლავებზე, რამაც მას საერთაშორისო სამეცნიერო აღიარება მოუტანა.

კოშკის არქიტექტურა და კონსტრუქცია

საზომი ხელსაწყოების დასაცავად და სტაბილური პლატფორმის შესაქმნელად სპეციალური ქვის კოშკი აშენდა. ტრადიციული ქართული თავდაცვითი ნაგებობებისგან განსხვავებით, ეს კოშკი მხოლოდ ასტრონომიული მეცნიერებისთვის იყო განკუთვნილი. მასიური ქვის კედლები მინიმუმამდე ამცირებდა ვიბრაციას, ხოლო წრიული ზედა ნაწილი გათვლილი იყო ადრეული სადამკვირვებლო აღჭურვილობის დასამონტაჟებლად. დღეს კოშკი ისტორიული მონუმენტია, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა 1932 წელს კანობილის მთაზე აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის ოფიციალურ გახსნას.