დიკლოს ციხე (ძველი გალავანი)

შესავალი

თუშეთის სოფელ დიკლოს მახლობლად, კლდოვან კონცხზე დგას დიკლოს ციხე. ადგილობრივები მას ძველ გალავანს უწოდებენ. ის ზღვის დონიდან 2130 მეტრზეა, სოფლიდან 2.5 კმ-ში და ეროვნული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.

ციხე დღეს ნანგრევებშია. უნიკალური მდებარეობისა და სტრუქტურული თავისებურებების გამო, სპეციალისტების აზრით, რესტავრაციის შემთხვევაში მივიღებთ უნიკალურ არქიტექტურულ ანსამბლს. არქეოლოგიური გათხრები და სარესტავრაციო სამუშაოები ჯერ ჩასატარებელია.

გეოგრაფია და სტრატეგია

სოფელი დიკლო მდებარეობს აღმოსავლეთ საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, კახეთის რეგიონში, თუშეთის ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარეში, ჩაღმის თემში, ზღვის დონიდან 2155 მეტრზე, მდინარე თუშეთის ალაზანზე.

XIX საუკუნემდე სოფელი დიკლო მდებარეობდა ციცაბო კლდეზე, ორი კილომეტრით დაშორებით დღევანდელი დიკლოდან. ის დაღესტნელთა შემოსევის შედეგად განადგურდა. ციხე სწორედ იმ ძველ სოფელს იცავდა.

ციხე აგებულია იზოლირებულ, ციცაბო ფერდობებიან კლდეზე. ღრმა ხევები სამი მხრიდან ბუნებრივ თხრილს ქმნიდა. მტერს შეტევა მხოლოდ ერთი ვიწრო გზით შეეძლო.

16 მცველის ლეგენდა

არსებობს ლეგენდა დიკლოს დაცემის შესახებ. მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში, 18 დღის განმავლობაში, 16 დიკლოელმა შეაჩერა ხეობაში შემოჭრილი მტრის არმია. ლეგენდა ამბობს, რომ არმია 10 000 კაცისგან შედგებოდა, თუმცა ისტორიკოსები აღნიშნავენ, რომ მათი რეალური რაოდენობა 4 000-ს არ აღემატებოდა.

დიკლოს დაცემის შემდეგ სოფელმაც შეიცვალა მდებარეობა და სხვა ფერდობზე აღორძინდა. მოგვიანებით, როცა თავდასხმები იშვიათი გახდა, ხალხმა ადვილად მისადგომი ადგილი აირჩია. ძველი დიკლო ლეგენდად იქცა.

არქიტექტურა

კედლები აგებულია ადგილობრივი ფიქალისა და მდინარის ქვით, მშრალი წყობის ტექნიკით. დუღაბის გარეშე დაწყობილი ქვები სეისმომედეგია.

სოფლის ძირითადი სტრუქტურა გამორჩეული არ არის, თუმცა ცალკეული მიკრო-უბნები სრულყოფილ არქიტექტურულ ანსამბლადაა ფორმირებული.

ციხეზე დღესაც იკითხება კოშკების, საცხოვრებელი ნაწილებისა და საწყობების გეგმარება. კედლებში დარჩენილია დახრილი სათოფურები.

როგორ მოვინახულოთ

ბილიკი

სოფლიდან ციხემდე მისვლა შესაძლებელია საფეხმავლო ბილიკით. მანძილი 2.3 კმ-ია. დაგეგმეთ 1-დან 3 საათამდე. ბილიკი ქვიანია და აღმართიანია.

სასაზღვრო საშვი – სავალდებულოა

დიკლო არის ბოლო სოფელი დაღესტნის საზღვრამდე. იქ არის სამხედრო პოსტი. ციხე 3.5 კმ-შია, იმ ზონაში, რომლისთვისაც საშვი გჭირდებათ.

ძველი გალავნის მოსანახულებლად აუცილებელია საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის ოფიციალური საშვი.

1. სად ავიღოთ: თბილისში, ახმეტაში ან ომალოს სასაზღვრო პოლიციის განყოფილებაში.
2. დოკუმენტები: პასპორტის ორიგინალი. გაითვალისწინეთ დრო.
3. კონტროლი: ამ დოკუმენტის გარეშე ციხისკენ მიმავალ ბილიკებზე გასვლა უკანონოა.

კულტურული ნორმები

თუშეთში არის სალოცავები, ხატები. უძველესი ტრადიციის თანახმად, ქალებისთვის გარკვეულ სალოცავებთან მიახლოება აკრძალულია. ასეთი ადგილები ძირითადად მონიშნულია. პატივი ეცით ადგილობრივ წესებს.

როდის ვესტუმროთ

რთული კლიმატის და იზოლაციის გამო სოფელი ზამთარში ცარიელია. ზამთარი ზოგჯერ სექტემბერში იწყება და უღელტეხილები ივნის-ივლისამდე არ იხსნება.

საუკეთესო დროა ივლისიდან სექტემბრის შუა რიცხვებამდე. სოფელში არის ერთი მარტივი საოჯახო სასტუმრო ხელნაკეთი რძის პროდუქტებით და ცხელი კერძებით. შესაძლებელია კარვის გაშლა.

რატომ უნდა ნახოთ

დიკლოს ციხე არ არის რესტავრირებული მუზეუმი. ეს არის ნამდვილი ნანგრევი, რომელიც ინახავს თუშეთის ისტორიას: სასაზღვრო ცხოვრებას, თავდაცვას და ლეგენდებს. საშვი და სიშორე იცავს ძველი გალავნის ავთენტურობას.