გუსალთი

გეოგრაფია და მდებარეობა

გუსალთი მდებარეობს ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, ისტორიულ მხარე ხევში, თრუსოს ხეობაში. სოფელი გაშენებულია მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე, ხოხის ქედის სამხრეთ კალთაზე.

• სიმაღლე: დასახლება ზღვის დონიდან 2275 მეტრზე მდებარეობს, რაც მას საქართველოს ერთ-ერთ ყველაზე მაღალ დასახლებულ პუნქტად (ამჟამად ნასოფლარად) აქცევს.
• მდებარეობა: სოფელი მოქცეულია კავკასიონის მაღალმთიან ზონაში, სადაც მკაცრი კლიმატი და ალპური მდელოებია გაბატონებული.

ისტორიული ძეგლები

სოფლის ცენტრალურ ნაწილში შემორჩენილია გვიანი შუა საუკუნეების არქიტექტურული ძეგლი — გუსალთის კოშკი.

• არქიტექტურა: კოშკი ნაგებია ნატეხი ქვით. იგი გეგმით ოთხკუთხაა (5,25 X 5 მ) და სიმაღლეში 9,4 მეტრს აღწევს.
• სტრუქტურა: ამჟამად შემორჩენილია ორი სართული. შესასვლელი სამხრეთ მხრიდანაა, მიწიდან 2,75 მეტრის სიმაღლეზე, რაც დამახასიათებელია თავდაცვითი ნაგებობებისთვის. კედლებში დატანებულია სათოფურები და სარკმლები.

ადგილობრივი კონტექსტი

გუსალთი თრუსოს ხეობის იმ სოფლების რიცხვს მიეკუთვნება, რომლებიც დროთა განმავლობაში დაიცალა მუდმივი მოსახლეობისგან. ხეობა ცნობილია თავისი ტრავერტინებით, მინერალური წყლებითა და უნიკალური ნასოფლარებით, სადაც ძველი ქართული მთიული არქიტექტურა ორგანულად ერწყმის ველურ ბუნებას. სოფელი მნიშვნელოვანი წერტილია მოლაშქრეებისთვის, რომლებიც თრუსოს ხეობის სიღრმეებს იკვლევენ.