ღრელი

გეოგრაფიული მდებარეობა

სოფელი ღრელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, ახალციხის ქვაბულში მდებარეობს. იგი ზღვის დონიდან 1120 მეტრ სიმაღლეზეა გაშენებული და მუნიციპალურ ცენტრს, ქალაქ ახალციხეს, სულ რაღაც 2 კილომეტრით დაშორებულია. სოფელი მინაძის თემს მიეკუთვნება და გამოირჩევა სამცხისათვის დამახასიათებელი ლანდშაფტით.

ისტორიული წარსული

ღრელი ძველი დასახლებაა, რომელიც ისტორიულად სამცხე-საათაბაგოს შემადგენლობაში შედიოდა. სოფლის სიახლოვეს მდებარე საფარის მონასტერი მოწმობს ამ მხარის დიდ სტრატეგიულ და კულტურულ მნიშვნელობას შუა საუკუნეებში. XVI საუკუნის ბოლოს, ოსმალთა მიერ სამცხის დაპყრობის შემდეგ, ღრელი ოსმალური ადმინისტრაციული ერთეულის ნაწილი გახდა. 1595 წლის "გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის" მიხედვით, აქ 15 კომლი ცხოვრობდა. სოფელი ოსმალეთის მფლობელობაში თითქმის ორსაუკუნენახევარი დარჩა, სანამ 1828-1829 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის შემდეგ კვლავ საქართველოს ფარგლებში არ მოექცა.

ადგილობრივი კონტექსტი და ღირსშესანიშნაობები

• საფარის მონასტერი: სოფლის მთავარი სულიერი და ტურისტული მიზიდულობის ცენტრია, რომელიც ღრელიდან დაახლოებით 7-8 კილომეტრში მდებარეობს. მონასტერი IX საუკუნით თარიღდება და სამცხის ათაბაგთა, ჯაყელების რეზიდენციას წარმოადგენდა.
• განათლება: სოფელში ფუნქციონირებს საჯარო სკოლა, რომელიც ადგილობრივი ახალგაზრდობის განათლებაზე ზრუნავს.
• მეურნეობა: ადგილობრივი მოსახლეობა ძირითადად სოფლის მეურნეობითაა დაკავებული, რაც რეგიონის მკაცრი, მაგრამ ნაყოფიერი ბუნებრივი პირობებითაა განპირობებული.