ზემო ალვანის სამება

სამების ეკლესია ზემო ალვანში დგას სოფლის სასაფლაოზე, კახეთის ალაზნის ველზე. ეს მოქმედი, XVI საუკუნის ტაძარია, რომელსაც ბევრი მოგზაური ხვდება თუშეთის გზაზე და რომელიც მშვიდ გაჩერებასა და ველის ხედებს სთავაზობს.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

ეკლესია აგებულია XVI საუკუნეში და ეკუთვნის ახმეტის მუნიციპალიტეტის ზემო ალვანის მრევლს. საუკუნეების განმავლობაში ის სოფლის სადღესასწაულო და სამგლოვიარო ეკლესია იყო და დღესაც მოქმედია. სასაფლაოზე მდებარეობა ხაზს უსვამს აღმოსავლეთ საქართველოში სოფლის ყოველდღიური ცხოვრებისა და რელიგიური პრაქტიკის კავშირს.

არქიტექტურა და დეტალები

ნაგებობა ჯვარ-გუმბათოვანია, დაახლ. 13.8 x 13 მ. ქვედა ნაწილი აგურითა და უსწორმასწორო ქვის ფილებითაა ნაშენი, ხოლო საბჯენი თაღები, კამარები, გარე კუთხეები, შესასვლელები, სარკმლები, ფასადებზე დეკორატიული ჯვრები და გუმბათის ყელი აგურისაა.

მიაქციეთ ყურადღება:

• ორი შესასვლელი, დასავლეთით და სამხრეთით, ორივე სწორკუთხა.
• გუმბათი აღმართულია ოთხ ისრულ თაღზე ისრული აფრებით.
• აფსიდში დგას აგურის ტრაპეზი, საკურთხევლის იატაკი ორი საფეხურითაა ამაღლებული, გვერდებზეა სამკვეთლო და სადიაკვნე.
• გუმბათის ყელი ლილვით ორ არათანაბარ ნაწილად იყოფა: ქვედა რვაწახნაგაა, ზედა ცილინდრული, წიბოებზე მთელ სიმაღლეზე ფართო ლილვი მიუყვება.
• დასავლეთის ფრონტონზე დაშენებულია პატარა სამრეკლო, გეგმით კვადრატული, ოთხივე მხარეს თაღებით გახსნილი და თუნუქის პირამიდული სახურავით.
• გადახურვა ღარიანი კრამიტისაა.

მასალების თავშეკავებული პალიტრა და პროპორციები ტაძარს სოფლის მასშტაბს და ლანდშაფტთან შერწყმულ იერს აძლევს.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და მისასვლელი გზა

ეკლესია ზემო ალვანის მთავარი გზიდან ოდნავ მოშორებითაა. მისასვლელი ასფალტირებულია თელავიდან ან ახმეტიდან, სედანით წლის ნებისმიერ დროს. სოფლის ცენტრიდან მიჰყევით სასაფლაოს მიმართულებას; პარკირება შესაძლებელია გზის პირას, ჭიშკართან. ეზომდე მოკლე, ბრტყელი ბილიკი მიდის. ტერიტორია ღიაა, თუმცა გაითვალისწინეთ მიმდინარე სამგლოვიარო გამოყენება.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით ვიზიტისთვის

• ჩაიცვით მოკრძალებულად: მხრები და მუხლები დაფარული; ქალბატონებს სასურველია თავსაფარი.
• დაიცავით სიჩუმე; რეგულარულად ტარდება წირვა და პანაშვიდები.
• ადგილზე არ არის ტუალეტი, მაღაზია ან წყალი. წყალი და წახემსება წინასწარ წაიღეთ.
• გარე ფოტოგრაფია თავისუფალია; ადამიანების ან მიმდინარე წირვის გადაღებამდე იკითხეთ ნებართვა.
• ადგილზე ზედაპირი უსწორმასწოროა; ატარეთ დახურული ფეხსაცმელი.

ხშირად დასმული კითხვები

ეკლესია ყოველთვის ღიაა?

ეზო დღისით ჩვეულებრივ ღიაა. ინტერი წირვის გარეთ შეიძლება დაკეტილი იყოს. კარი რომ იყოს ჩაკეტილი, ჰკითხეთ ახლომახლო მცხოვრებლებს; გასაღებს ჩვეულებრივ მრევლის წარმომადგენელი ინახავს.

შეიძლება შიგნით ფოტოს გადაღება?

დიახ, უციმციმოდ და ლოცვის შეფერხების გარეშე. წირვის დროს საკურთხევლის გადაღება მოერიდეთ.

რამდენი დრო დავგეგმო?

30–60 წუთი საკმარისია ეზოს მოსავლელად, წყობის დეტალების დასათვალიერებლად და ხედით დასატკბობად.

რა ვნახოთ ახლომახლო

• ალავერდის ტაძარი, XI საუკუნის კათედრალი დაახლ. 20 წუთის სავალზე, მასშტაბითა და ასაკით მკვეთრი კონტრასტი.
• თელავი, რეგიონის ცენტრი მუზეუმებით, მარნებითა და რესტორნებით.
• სოფლები ზემო ალვანი და ქვემო ალვანი, ცნობილი თუშური ტრადიციებით და როგორც ომალოს გზის კარიბჭე.