ზემო ალვანის იახსრის ეკლესია

იახსრის ეკლესია დგას ზემო ალვანიდან ჩრდილო-დასავლეთით 3,5 კმ-ზე, ტყიან მთის თხემზე კახეთში. ძეგლი IX-X საუკუნეებს განეკუთვნება და წარმოადგენს იშვიათ სამეკლესიან ბაზილიკას, რომელსაც ადგილობრივები დღესაც სტუმრობენ.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

ეკლესია ალაზნის ველის ადრეული შუა საუკუნეების სამშენებლო ტრადიციას ეკუთვნის. იგი აშენდა როგორც სამეკლესიანი ბაზილიკა, სადაც სამი დამოუკიდებელი დარბაზი ერთ სწორკუთხა გეგმაშია მოქცეული. გვიან შუა საუკუნეებში დასავლეთიდან მიაშენეს საკმაოდ დიდი ორსართულიანი მინაშენი, რომელმაც დაფარა შუა და სამხრეთ ეკლესიების ფასადები. ძეგლი ახმეტის მუნიციპალიტეტის ისტორიულ ნუსხაშია და ზემო ალვანის თემისთვის მნიშვნელოვან სალოცავ ადგილად რჩება.

არქიტექტურა და დეტალები

გეგმა სწორკუთხაა, დაახლ. 8,2 x 6,1 მ, ჩრდილოეთ-სამხრეთის მიმართულებით წაგრძელებული. ნაგებია საშუალო და მსხვილი ნატეხი ქვით, წყობა ირეგულარულია, შიგნით კედლები შელესილია.

შუა ეკლესია: აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდით, ღერძზე ბრტყლად გადახურული სარკმლით და ორი სწორკუთხა ნიშით. აფსიდის მხრები სრულდება თაროსებრი კაპიტელებით.
სამხრეთ ეკლესია: შესასვლელი სამხრეთიდან, სწორკუთხა კარით. აფსიდში ვიწრო სარკმელია საფეხუროვანი რაფით. კამარა ეყრდნობა შუა ეკლესიის კედელზე მიშენებულ თაღებს.
ჩრდილოეთ ეკლესია: ნალისებრი აფსიდით, მცირე სარკმლით, ნიშით და ქვის ტრაპეზით. კამარა ჩრდილოეთით კედელზეა დაყრდნობილი, სამხრეთით კი ორ ფართო თაღზე. გვერდის ეკლესიებზე შემორჩენილია ლავგარდნის ფრაგმენტები. დასავლეთის მინაშენი გეგმით მრუდხაზოვანია.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და როგორ მივიდეთ

ახმეტიდან ზემო ალვანისკენ გზა მოასფალტებულია, დაახლ. 8 კმ. სოფელში ჩრდილო-დასავლეთით გადადით ტყისკენ მიმავალ გრუნტის გზაზე. ბოლო 3-4 კმ ტყის აღმართია; წვიმის შემდეგ სასურველია მაღალი გამავლობის ავტომობილი, მშრალ ამინდში ჩვეულებრივი სედანიც მიდის საწყისამდე. ეკლესიამდე ბოლო მონაკვეთი საფეხმავლო ბილიკია, 10-15 წუთი ფეხით.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით სტუმრობისთვის

ჩაიცვით მოკრძალებულად; მხრები და მუხლები დაფარული უნდა იყოს.
დაიცავით სიჩუმე; ადგილი სალოცავია.
ნუ ავალთ კედლებზე; შუა ეკლესიის კონქი და კამარა ჩამონგრეულია.
წაიღეთ წყალი და გამძლე ფეხსაცმელი; ბილიკი წვიმის შემდეგ სრიალაა.
ფოტოსთვის საუკეთესო დრო დილაა.

ხშირად დასმული კითხვები

ადვილია ეკლესიის პოვნა?

აბრები ცოტაა. გამოიყენეთ კოორდინატები და ადგილობრივებს ჰკითხეთ იახსრი. ტყეში გზა იყოფა; მიჰყევით ქედის მთავარ ხაზს.

შესაძლებელია შიგნით შესვლა?

დიახ. სამივე დარბაზი ღიაა. იარეთ ფრთხილად, ქვა არათანაბარია.

რამდენი დრო დავგეგმო?

1–2 საათი საკმარისია სასეირნოდ და მშვიდად დასათვალიერებლად.

რა ვნახოთ ახლომახლო

ზემო ალვანი, თუშეთისკენ მიმავალი გზის კარიბჭე.
ალავერდის მონასტერი, დაახლ. 20 კმ-ში.
თელავი და ბატონის ციხე, 45 წუთის სავალზე.
ზემო ალვანის ბზიანის, ეფროსის და წმ. გიორგის ეკლესიები.