ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესია

ვალეს ღვთისმშობლის ეკლესია მდებარეობს ქალაქ ვალეში, საქართველო-თურქეთის საზღვართან ახლოს, და რეგიონის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს არქიტექტურულ ძეგლს წარმოადგენს. X საუკუნეში აგებული ეს მონუმენტური ტაძარი ნაშენია წითური ფერის, კარგად გათლილი ტუფის ქვით. თავდაპირველად ის გუმბათოვანი ნაგებობა იყო, რომელიც ადრეული შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების მასშტაბებსა და ესთეტიკაზე ნათლად მეტყველებს.

არქიტექტურული ევოლუცია და მემკვიდრეობა

დღევანდელი სახით ეკლესია მნიშვნელოვანი ისტორიული ტრანსფორმაციის შედეგია. XVI საუკუნეში, სამცხის ათაბაგთა გავლენიანი წარმომადგენლის, დედისიმედის თაოსნობით, დაზიანებული ტაძარი ხელახლა გადაკეთდა. ამ რესტავრაციის შედეგად, თავდაპირველი ჯვარ-გუმბათოვანი სტრუქტურა სამნავიან ბაზილიკად ჩამოყალიბდა.

• საფუძვლიანი გადაკეთების მიუხედავად, ტაძარმა შეინარჩუნა X საუკუნის ორიგინალური კედლების დიდი ნაწილი თავისი გამორჩეული ჩუქურთმებითა და სარკმლის მოჩუქურთმებული საპირეებით.
• ფასადებზე ვხვდებით რელიეფურ გამოსახულებებს, რაც შუა საუკუნეების ქართველი ოსტატების მაღალ პროფესიონალიზმს უსვამს ხაზს.
• დასავლეთით მოგვიანებით მიშენებული სამრეკლო კიდევ უფრო ამდიდრებს ნაგებობის კომპლექსურ არქიტექტურულ სახეს.