სამთავროს მონასტერი

სამთავროს მონასტერი მცხეთის ცენტრში მდებარეობს და ქართული მართლმადიდებლობის ერთ-ერთ უმთავრეს კერას წარმოადგენს. მეოთხე საუკუნეში მეფე მირიან III-ის მიერ დაარსებული ეს კომპლექსი ზუსტად იმ ადგილასაა აგებული, სადაც გადმოცემით წმინდა ნინო ცხოვრობდა და ქადაგებდა. დღესდღეობით მოქმედ დედათა მონასტერში განსაკუთრებულად მშვიდი გარემოა შენარჩუნებული, რომელსაც შუა საუკუნეების ჯვარ-გუმბათოვანი ტაძრის გრანდიოზული არქიტექტურა აგვირგვინებს.

არქიტექტურული ევოლუცია და სამეფო სამარხები

კომპლექსის მთავარი ნაგებობაა ფერისცვალების ტაძარი, რომელმაც საფუძვლიანი რეკონსტრუქცია XI საუკუნეში, მეფე გიორგი I-ისა და კათოლიკოს-პატრიარქ მელქისედეკ I-ის დროს განიცადა. ფასადები გამოირჩევა შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრებისთვის დამახასიათებელი რთული ჩუქურთმებით. ტაძრის შიგნით, სამხრეთ ნაწილში, განთავსებულია მეფე მირიანისა და დედოფალ ნანას ქვის საფლავები — სწორედ მათ გამოაცხადეს ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად.

მთავარი ტაძრის გვერდით დგას მცირე ზომის, IV საუკუნის წმინდა ნინოს სახელობის ეკლესია — მაყვლოვანი, რომელიც იმ ადგილს აღნიშნავს, სადაც წმინდანის კარავი იდგა. მონასტრის ეზოში ასევე მდებარეობს XX საუკუნის ცნობილი ბერის, წმინდა გაბრიელ აღმსარებლის (ურგებაძის) საფლავი, რომელიც მუდმივად იზიდავს მომლოცველებს მთელი მსოფლიოდან. სამთავრო საქართველოს ეკლესიის უძველესი ისტორიის ცოცხალ მატიანედ რჩება.