პეტრე ოცხელის ძეგლი

თბილისის გულში, რუსთაველის გამზირსა და გრიბოედოვის ქუჩის კვეთაზე, აღმართულია პეტრე ოცხელისადმი მიძღვნილი მონუმენტი — მოკრძალებული, თუმცა მეტყველი ხარკი მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ავანგარდისტი მხატვრისა და სცენოგრაფისადმი. ოცხელის წვლილი თეატრალურ ხელოვნებაში უდიდესია; მისმა ინოვაციურმა სტილმა, რომელმაც ოსტატურად შეაერთა კონსტრუქცივიზმი და ქართული ეროვნული მოტივები, რადიკალურად შეცვალა ქართული სცენის ვიზუალური ენა. მისი შემოქმედებითი აღმასვლა 1937 წლის რეპრესიებმა ტრაგიკულად შეწყვიტა, თუმცა მისმა მემკვიდრეობამ დროის გამოცდას გაუძლო.

შემოქმედებითი მემკვიდრეობა

პეტრე ოცხელი (1907–1937) ნამდვილი ხედვითი ხელოვანი იყო. კოტე მარჯანიშვილის თეატრისთვის შესრულებული მისი ნამუშევრები, განსაკუთრებით ესკიზები სპექტაკლებისთვის „ჭირვეულის მორჯულება“ და „ურიელ აკოსტა“, დღესაც კი სცენოგრაფიის სახელმძღვანელოდ ითვლება. ძეგლთან ხშირად შეხვდებით ხელოვნების ფაკულტეტის სტუდენტებსა და თეატრალურ საზოგადოებას. ძეგლის მდებარეობა შემთხვევითი არ არის — ის რუსთაველის თეატრის მახლობლად მდებარეობს, სადაც ოცხელის ნიჭი სრულად გაიშალა, რაც ქმნის ისტორიულ დიალოგს ხელოვნების ნიმუშსა და მის გარემოს შორის.

პრაქტიკული რჩევები ვიზიტორებისთვის

ძეგლი მარტივად ხელმისაწვდომია რუსთაველის გამზირზე ნებისმიერი ფეხით სეირნობის დროს. რადგან ქალაქის ყველაზე ხმაურიან და აქტიურ ნაწილში მდებარეობს, გირჩევთ ეწვიოთ დღის მეორე ნახევარში ან საღამოს, როდესაც ქალაქის განათება გარემოს განსაკუთრებულ, ოდნავ მელანქოლიურ და საზეიმო იერს სძენს. 15-20 წუთი საკმარისია მის დასათვალიერებლად. ვიზიტი შეგიძლიათ შეუთავსოთ 9 აპრილის ბაღში გასეირნებას ან ეროვნულ გალერეაში შესვლას. მათ კი, ვისაც ოცხელის შემოქმედების უფრო ღრმად გაცნობა სურს, აუცილებლად ვურჩევთ თეატრის, მუსიკის, კინოსა და ქორეოგრაფიის სახელმწიფო მუზეუმის მონახულებას — იქ დაცული ორიგინალი ესკიზები ბევრად მეტს გეტყვით მხატვრის გენიალურობაზე.

რეკომენდაციები მიმდებარედ

ძეგლის მონახულების შემდეგ, სულ რამდენიმე წუთის სავალზეა საქართველოს ეროვნული გალერეა. აქვე ახლოს, რუსთაველის გამზირის ქვედა ნაწილში, შეგიძლიათ დაათვალიეროთ ოპერის შენობა და გაისეირნოთ 9 აპრილის ბაღში, რომელიც ქალაქის ხმაურისგან თავის დასაღწევად იდეალური ადგილია.