პატარა ხორენიას ნაეკლესიარი

პატარა ხორენიას ნაეკლესიარი მდებარეობს სოფელ პატარა ხორენიას განაპირას, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. შემორჩენილია მხოლოდ დაბალი ქვის კედლები და საძირკვლის კონტური, რომელიც ღია მინდორზეა გაშლილი და მაღალი პლატოს ფართო ხედებს გვთავაზობს. ეს მშვიდი გაჩერებაა მათთვის, ვინც ჯავახეთის სომხურ სოფლებს, ტბებსა და ბაზალტის ეკლესიებს სტუმრობს.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

სახელი ნაეკლესიარი ნიშნავს ადგილს, სადაც ოდესღაც ეკლესია იდგა. ჯავახეთის სხვა სოფლის ძეგლების მსგავსად, ეს ტაძარი მცირე მეურნეობის თემს ემსახურებოდა და აგებულია ადგილობრივი ბაზალტითა და ტუფით. კონკრეტული წერილობითი წყაროები მწირია, თუმცა გეგმა და წყობა მაღალ შუა საუკუნეებზე მიუთითებს, როდესაც რეგიონი სამრევლო ეკლესიებით იყო დაფარული. ძეგლი ასახავს პლატოზე ქრისტიანობის ხანგრძლივ ყოფნას, რომელიც XIX საუკუნეში დემოგრაფიულმა ცვლილებებმა შეცვალა.

არქიტექტურა და დეტალები, რომლებსაც ყურადღება უნდა მიაქციოთ

შემორჩენილია საძირკვლის ხაზები, მიმოფანტული თლილი ქვები და ოდნავ შემაღლებული პლატფორმა, რომელიც ნავს აღნიშნავს. ყურადღება მიაქციეთ:

• ხელით დამუშავებულ ბაზალტის ბლოკებს მარტივი კვალიებით
• შესაძლო აფსიდის კონტურს აღმოსავლეთ მხარეს
• ახლომდებარე საფლავის ქვებს და დაბალ ზღუდეებს, რომლებიც ძველ სასაფლაოზე მიუთითებს ადგილი ღია და ქარიანია, სახურავი და დეკორი არ შემორჩენილა, რაც სამშენებლო ტექნიკას კარგად წარმოაჩენს.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და როგორ მივიდეთ

ნანგრევი სოფლის გზიდან მცირე სასიარულო მანძილზეა. ნინოწმინდიდან იმგზავრეთ ჩრდილოეთით ეშტიისა და პატარა ხორენიას მიმართულებით; ბოლო 2–3 კმ ხრეშოვანი სოფლის გზაა, რომელიც მშრალ ამინდში ჩვეულებრივი სედანითაც გადასავლელია. წვიმის ან თოვლის შემდეგ გზა ტალახიანია და 4x4 უფრო უსაფრთხოა. სოფლის ბოლოდან 5–10 წუთიანი ფეხით სავალია საძოვარზე. აბრები არ არის, ამიტომ გამოიყენეთ GPS კოორდინატები.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით ტურიზმისთვის

• ჩაიცვით მყარი ფეხსაცმელი; რელიეფი უსწორმასწოროა, ქვები და ეკლები იმალება
• წაიღეთ წყალი და ქარისგან დამცავი; პლატო ზაფხულშიც კი ღიაა
• ნუ გადაადგილებთ ქვებს და ნუ ადიხართ კედლებზე; ნაშთები მყიფეა
• ტერიტორია ღიაა და თავისუფლად მისადგომი; დაიცავით სიჩუმე, რადგან ახლოს საძოვრები და სახლებია

ხშირად დასმული კითხვები

საძირკვლის გარდა კიდევ რამე ჩანს?

დიახ. გეგმა მკაფიოა, ნავი და აღმოსავლეთი ბოლო იკითხება. ინტერესი უფრო ლანდშაფტსა და მშვიდ გარემოშია, ვიდრე მდგარ არქიტექტურაში.

შეიძლება ზამთარში ვიზიტი?

პლატოზე ნოემბრიდან მარტამდე თოვლი და ძლიერი ქარია. გზები შეიძლება ჩაიკეტოს. უფრო საიმედოა გვიანი გაზაფხულიდან ადრე შემოდგომამდე.

საჭიროა გიდი?

არა. ძეგლი მცირეა და თვითნათელია. ჯავახეთის გზების მცოდნე ადგილობრივი მძღოლი ნავიგაციაში დაგეხმარებათ.

რა ვნახოთ ახლომახლო

შეაერთეთ ვიზიტი სოფლის აღმოსავლეთით მდებარე ხორენიას ციხესა და ჯვრის ბაზისთან, სომხურ-კათოლიკურ სოფელ ეშტიასთან და მის მუზეუმთან, ფარავნის ტბასთან და მეზობელ დიდ ხორენიაში X საუკუნის ხორენიას ეკლესიასთან.