მარტუნის (ხოსპიოს) წმინდა ნინოს ეკლესია

ჯავახეთის ზეგანზე, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარტუნიში (ისტორიულად ცნობილი, როგორც ხოსპიო) მდებარე ეს ეკლესია რეგიონის მდიდარი ისტორიული და რელიგიური მემკვიდრეობის ერთ-ერთი მდუმარე მოწმეა. ნაგებობა მიეკუთვნება ჯავახეთისთვის დამახასიათებელ შუა საუკუნეების საეკლესიო არქიტექტურას, რომელიც გამოირჩევა ადგილობრივი ვულკანური ქვის გამოყენებით და თავშეკავებული, პროპორციული ფორმებით, რაც სიმტკიცესა და მარადიულობასთან ასოცირდება.

ისტორია და არქიტექტურა

ეკლესია წარმოადგენს დარბაზული ტიპის ნაგებობას, რაც საკმაოდ გავრცელებული იყო სამხრეთ საქართველოს ამ რეგიონში X-XII საუკუნეებში. კედლები ნაშენია კარგად დამუშავებული, მუქი ნაცრისფერი ბაზალტის კვადრებით, რომლებმაც საუკუნეების მანძილზე ჯავახეთის მკაცრი, ქარიანი ზამთრის პირობებშიც კარგად შეინარჩუნეს პირვანდელი სახე. ყურადღებას იქცევს დეკორის სიმცირე — აქ მთავარი აქცენტი არა გადატვირთულ ორნამენტებზე, არამედ არქიტექტურულ სიმყარესა და სივრცის ჰარმონიაზეა გაკეთებული. შიგნით, ვიწრო, ღრმად ჩამჯდარი სარკმლებიდან შემოსული სინათლის თამაში ქმნის სიმშვიდისა და მოწიწების ატმოსფეროს, რაც მთიანი რეგიონების მცირე სალოცავებისთვისაა დამახასიათებელი.

რჩევები ვიზიტორებისთვის

მარტუნისკენ მიმავალი გზა, რომელიც ახალქალაქიდან დაახლოებით 15-20 კილომეტრშია, ჯავახეთის გაშლილ, დამაფიქრებელ პეიზაჟებზე გადის. რეგიონი გამოირჩევა უნიკალური, ეთერული სილამაზით — ხმელი ქვის ღობეები და ჰორიზონტამდე გადაჭიმული საძოვრები იმ განუმეორებელ კოლორიტს ქმნის, რაც მხოლოდ ჯავახეთს ახასიათებს. მაღალი ალპური ზონის გამო, ამინდი აქ ძალიან ცვალებადია, ამიტომ ზაფხულშიც კი სასურველია თან გქონდეთ ქარგამძლე თბილი მოსაცმელი. ადგილი არ არის გადატვირთული ტურისტებით, რაც სრულ სიმშვიდესა და ძეგლთან მარტო დარჩენის იშვიათ შესაძლებლობას იძლევა.

პრაქტიკული ინფორმაცია

ობიექტის დასათვალიერებლად 1-2 საათი სავსებით საკმარისია. რადგან ადგილზე არ არის ტურისტული ინფრასტრუქტურა, რეკომენდებულია წყალი და საჭირო ნივთები წინასწარ, ახალქალაქში მოიმარაგოთ. სტუმრობისთვის საუკეთესო პერიოდი გვიანი გაზაფხულიდან ადრეულ შემოდგომამდეა, როცა ალპური მდელოები გაცოცხლებულია. მარშრუტის დაგეგმვისას შეგიძლიათ მოინახულოთ ახლომდებარე კარწახის ტბა, რომელიც ფრინველებზე დაკვირვების მოყვარულთათვის საინტერესოა, ან დაუთმოთ ერთი დღე ვარძიის სამონასტრო კომპლექსს. გთხოვთ, გაითვალისწინოთ, რომ ეს ადგილი ადგილობრივი თემისთვის სიწმინდეს წარმოადგენს და პატივი ეცით გარემოს.

რეკომენდაციები მიმდებარედ

• კარწახის ტბა (ჭარბტენიანი ტერიტორიები და გადამფრენი ფრინველები)
• ქალაქი ახალქალაქი (მარაგების მოსამარაგებლად)
• ვარძიის სამონასტრო კომპლექსი (ისტორიული არქიტექტურული მარგალიტი)
• ხერთვისის ციხე (შთამბეჭდავი ციხესიმაგრე გზად)