მაღრაანის ღვთაების ეკლესია

მაღრაანის ღვთაების საეკლესიო კომპლექსი დგას ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მაღრაანიდან 2 კმ-ით ჩრდილოეთით, ტყით დაფარულ ფერდობზე, მდინარე მაჭარეულის მარჯვენა ნაპირზე. აგებულია XV-XVI საუკუნეებში და წარმოადგენს კახეთის სოფლის სამონასტრო არქიტექტურის წყნარ ნიმუშს, დაბალი ქვის გალავნით გარშემორტყმულს.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

ძეგლი გვიან შუა საუკუნეების კახეთს ეკუთვნის, როდესაც მცირე სამრევლო და სამონასტრო ეკლესიები შორს შენდებოდა მთავარი გზებიდან. სახელწოდება ღვთაება უკავშირდება მის განმარტოებულ მდებარეობას. კომპლექსი მცირე სამონასტრო თემს ემსახურებოდა; გალავნის, საცხოვრებელი ნაშთებისა და კარიბჭის კვალი მიუთითებს თვითკმარ ცხოვრებაზე, რომელიც ლოცვასა და მიწათმოქმედებაზე იყო ორიენტირებული.

არქიტექტურა და დეტალები, რომლებსაც უნდა მიაქციოთ ყურადღება

მთავარი ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, დაახლ. 9,2 x 9,2 მ, ნაგებია რიყის ქვით შირიმის ჩართვით, შიგნით და გარედან შელესილი. შესასვლელები დასავლეთიდან და სამხრეთიდანაა, დასავლეთის თაღოვანია, სამხრეთის სწორკუთხა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია ღერძზე მაღალი თაღოვანი სარკმლით და ორი მცირე სწორკუთხა ნიშით. სამხრეთ ნიშის ზემოთ მოწყობილია პატარა სამალავი.

დარბაზის გრძივ კედლებში ორ-საფეხურიანი პილასტრებია, რომლებსაც ეყრდნობა შეისრული საბჯენი თაღი და კედლის ყრუ თაღები. გადახურვა შეისრული კამარაა. სამხრეთით მთელ სიგრძეზე თანადროული მინაშენია, რომელიც წყობით უკავშირდება მთავარ ნაგებობას.

ყველაზე გამორჩეულია ორსართულიანი სამრეკლო. პირველი სართული თავდაპირველად ოთხივე მხარეს თაღებით იყო გახსნილი; მოგვიანებით აღმოსავლეთ და სამხრეთ თაღები ამოაშენეს, დასავლეთში კი კარი გაჭრეს. სართული გადახურულია სხმული კამარით, იატაკში ქვევრია ჩაფლული. მეორე სართული აგურისაა, რვაწახნაგა ფანჩატურით, თითო შეისრულთაღოვანი ღიობით ყოველ წახნაგში, დასრულებული ნახევარსფერული გუმბათით და საფეხუროვანი ლავგარდნით.

გალავანი ქვითკირისაა; ჩრდილოეთ და დასავლეთ მონაკვეთები ფერდობის საყრდენ კედლადაც მუშაობს. შესასვლელები აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან იყო. დასავლეთის კარიბჭე სწორკუთხაა, აღმოსავლეთ-დასავლეთით თაღოვანი კარებით, ნაგები ნატეხი ქვით აგურის თაღებით, სამხრეთ კედელში ნახევარწრიული ბუხრით და ნიშებით.

ვიზიტორთათვის ინფორმაცია და როგორ მივიდეთ

სოფელ მაღრაანის ცენტრიდან ჩრდილოეთით ტყეში მონიშნული ბილიკი მიდის. სიარული 20-30 წუთს გრძელდება, ფერდობი მსუბუქია და უმეტესობისთვის ხელმისაწვდომია. ბოლო 200 მ ქვა-ფოთლით დაფარულია.

მანქანით ახმეტა-პანკისის გზით მაღრაანამდე ასფალტია, სოფლის გზა ვიწროა. ბილიკის სათავემდე მისასვლელი ხრეშის საფარია, მშრალ ამინდში სტანდარტული სედანით მისადგომი. ძლიერი წვიმის შემდეგ ხრეში ირღვევა და მაღალი კლირენსი უფრო კომფორტულია. პარკინგი არ არის, მხოლოდ გზის პირი სოფლის კიდეში.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით ტურიზმისთვის

• ადგილზე ინფრასტრუქტურა არ არის. წაიღეთ წყალი და ატარეთ გამძლე ფეხსაცმელი.
• ეკლესია ზოგჯერ მოქმედია. ჩაიცვით მოკრძალებულად, ილაპარაკეთ ჩუმად და საკურთხეველში ნუ შეხვალთ.
• საუკეთესო სეზონია გაზაფხული და შემოდგომა, როცა ტყის ფერები ქვის კედლებს უხდება. ზაფხულში ჩრდილია, ზამთარში ტალახია.
• ნუ აივლით გალავანზე და სამრეკლოზე. წყობა ისტორიული და მყიფეა.
• ნაგავი წაიღეთ უკან. ტერიტორია რეგულარულად არ სუფთავდება.

ხშირად დასმული კითხვები

მოქმედია ეკლესია დღეს?

ლიტურგიები იშვიათად, დღესასწაულებზე ტარდება. უმეტეს დროს კომპლექსი ღიაა და უყურადღებოდ.

შეიძლება მანქანით პირდაპირ მისვლა?

არა. ბოლო მონაკვეთი მხოლოდ ფეხითაა. გააჩერეთ მანქანა მაღრაანში და იარეთ 20-30 წუთი ტყეში.

არის შესასვლელი საფასური?

საფასური არ არის, ბილეთების ოფისი არ არსებობს. წვდომა თავისუფალია მთელი წლის განმავლობაში.

რა ვნახოთ ახლოს

• კვეტერის ციხე და ეკლესია, დაახლ. 15 კმ-ით, X საუკუნის გამაგრებული კომპლექსი ბორცვზე ალაზნის ხედებით.
• ალავერდის საკათედრო ტაძარი, კახეთის ერთ-ერთი უდიდესი რელიგიური ძეგლი, 25-30 წუთის სავალზე სამხრეთით.
• მატნის ცხრაკარა და ახმეტის გარშემო სხვა მცირე სოფლის ეკლესიები, რომლებიც კარგად აჩვენებს სოფლის დარბაზული ეკლესიების განსხვავებას დიდ ტაძრებთან.