ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი ლიხაურში

ექვთიმე თაყაიშვილის მუზეუმი სოფელ ლიხაურში ინახავს საქართველოს უდიდესი მეცნიერისა და საზოგადო მოღვაწის მემკვიდრეობას. მუზეუმი მდებარეობს ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, გურიის რეგიონში, და წარმოადგენს იმ ადამიანის მშობლიურ კერას, რომელსაც ქართველმა ერმა „საქართველოს მეჭურჭლეთუხუცესი“ და „წმინდა ექვთიმე ღვთისკაცი“ უწოდა. მემორიალური კომპლექსი დამთვალიერებელს სთავაზობს ღრმა ხედვას იმ აკადემიკოსის ცხოვრებაზე, რომელმაც ემიგრაციის მძიმე წლებში მარტომ შეძლო მთელი ქვეყნის კულტურული იდენტობისა და მატერიალური მეხსიერების გადარჩენა.

ეროვნული საგანძურის მცველის ცხოვრება და მისია

1863 წელს გურიაში დაბადებულმა ექვთიმე თაყაიშვილმა მთელი თავისი ცხოვრება ქართული სიძველეების შეგროვებას, შესწავლასა და დაცვას მიუძღვნა. მისი ღვაწლი მწვერვალს მიაღწია 1921 წელს, როდესაც საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ საქართველოს დემოკრატიულმა მთავრობამ მას ეროვნული საგანძურის მეთვალყურეობა მიანდო. ექვთიმე საფრანგეთში გაჰყვა უნიკალურ ოქრომჭედლობის ნიმუშებს, უძველეს ხელნაწერებსა და სამეფო რელიკვიებს. პარიზში გატარებული თითქმის მეოთხედი საუკუნის განმავლობაში, უკიდურესი გაჭირვების, უცხოური მუზეუმებისა და კერძო კოლექციონერების დიდი ზეწოლის მიუხედავად, მას საგანძურიდან არცერთი ნივთი არ გაუყიდია. 1945 წელს მან მთელი კოლექცია უდანაკარგოდ დაუბრუნა სამშობლოს.

არქეოლოგიური და ეთნოგრაფიული ექსპოზიცია

მუზეუმში დაცულია იშვიათი პირადი ნივთები, სამეცნიერო მიმოწერის დედნები, არქეოლოგიური ექსპედიციების უნიკალური ფოტომასალა და ისტორიული გამოცემები. ექვთიმე თაყაიშვილი იყო პიონერი არქეოლოგი, რომელმაც აღწერა და შეისწავლა კავკასიისა და სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს (ტაო-კლარჯეთის) შუა საუკუნეების ტაძრები. მუზეუმის ექსპოზიცია ხაზს უსვამს მის საველე დღიურებსა და საფრანგეთში გადარჩენილი განძის დეტალურ ნუსხებს. კომპლექსი მდებარეობს 1352 წელს აგებული ლიხაურის ღვთისმშობლის ეკლესიის მახლობლად, სადაც თაყაიშვილების ოჯახი მოღვაწეობდა, რაც კიდევ უფრო აძლიერებს კავშირს დიდ მეცნიერსა და მის მშობლიურ მხარეს შორის.