კვავლო

პირიქითი ალაზნის ხეობაში, თუშეთის მაღალმთიანეთში, დართლოს თავზე აღმართული კვავლო შუა საუკუნეების თავდაცვითი არქიტექტურის უნიკალური ნიმუშია. მიუვალ კლდეზე აგებული ეს სოფელი-ციხესიმაგრე, თავისი ფიქალისსახურავიანი კოშკებით, ჩრდილოკავკასიელი მომხდურებისგან თავდასაცავად აშენდა. დღეს იგი მნახველს წარუშლელ შთაბეჭდილებას ტოვებს და ნათელ წარმოდგენას უქმნის თუშების მკაცრ, მილიტარიზებულ წარსულზე.

მშრალი წყობის არქიტექტურა

კვავლოს ნაგებობები გამოირჩევა მშრალი წყობის მეთოდით — კედლები აშენებულია ადგილობრივი ფიქალის ქვებით, ყოველგვარი დუღაბის გარეშე. ეს მოითხოვდა უდიდეს საინჟინრო სიზუსტეს, რათა შენობებს გაეძლოთ მკაცრი კლიმატისა და მიწისძვრებისთვის. საცხოვრებელ-თავდაცვითი კოშკები რამდენიმე სართულიანია: ქვედა სართული განკუთვნილი იყო შინაური ცხოველებისთვის, შუა სართულები საცხოვრებლად, ხოლო ზედა, სათოფურებიანი სართული — საბრძოლო დანიშნულებისთვის.

კულტურა და სალოცავები

თუშეთის სხვა სოფლების მსგავსად, კვავლოშიც განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ხატებს (სალოცავებს), რომლებიც ხშირად თეთრი ქვებითა და ჯიხვის რქებითაა მორთული. ამ ადგილებში დღემდე მოქმედებს მკაცრი ტრადიციული წესები. ზოგიერთ სალოცავთან მიახლოება ქალებისთვის აკრძალულია, რაც სტუმრებმა აუცილებლად უნდა გაითვალისწინონ. აქ ნათლად ჩანს წინაქრისტიანული და მართლმადიდებლური რწმენის შერწყმა, რაც მაღალმთიანეთის იზოლაციამ განაპირობა.

დართლოდან მიმავალი ბილიკი

კვავლოში მოხვედრა მხოლოდ ფეხითაა შესაძლებელი. ბილიკი იწყება სოფელ დართლოდან და საკმაოდ ციცაბოა. სიმაღლეში დაახლოებით 200 მეტრის დაძლევას 45-60 წუთი სჭირდება. ბილიკზე გვხვდება ფხვიერი ქვები, ამიტომ აუცილებელია მყარი და კომფორტული სალაშქრო ფეხსაცმლის გამოყენება. ასვლის პარალელურად, იშლება პირიქითი ალაზნის ხეობისა და დართლოს გამორჩეული პანორამა.

საგზაო პირობები და მისასვლელი გზა

დართლომდე მისასვლელად აუცილებელია აბანოს უღელტეხილის გადალახვა, რომელიც კავკასიაში ერთ-ერთ ყველაზე რთულ გზად ითვლება. გზა მხოლოდ მაღალი გამავლობის 4x4 ავტომობილებისთვისაა განკუთვნილი. ვიწრო და სახიფათო მონაკვეთების გამო მძღოლისგან დიდ გამოცდილებას მოითხოვს. უღელტეხილი თოვლისგან ძირითადად ივნისის ბოლოდან სექტემბრის ბოლომდე თავისუფლდება და რეგიონში მოხვედრა მხოლოდ ამ პერიოდშია შესაძლებელი.