კოჯრის იუნკერთა მემორიალი

თბილისის სამხრეთით, დაბა კოჯორში მდებარე კოჯრის იუნკერთა მემორიალი წარმოადგენს 1921 წლის თებერვალში საქართველოს დამოუკიდებლობისთვის შეწირული ახალგაზრდა ქართველი სამხედრო კურსანტების ხსოვნისადმი მიძღვნილ ძეგლს. კოჯორ-ტაბახმელას ბრძოლების დროს, ეს მოხალისეები, რომელთა დიდი ნაწილი სტუდენტი იყო, გმირულად იცავდნენ დედაქალაქის მისადგომებს მე-11 წითელი არმიის თავდასხმისგან. დღეს ეს მონუმენტი საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის ხანმოკლე, მაგრამ თავდადებული ბრძოლის უმნიშვნელოვანესი სიმბოლოა.

თბილისის დაცვა 1921 წელს

1921 წლის მკაცრ ზამთარში, საბჭოთა რუსეთის არმიამ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ანექსიის მიზნით ფართომასშტაბიანი შეტევა დაიწყო. რადგან რეგულარული ჯარი სხვადასხვა ფრონტზე იყო გადანაწილებული, კოჯრისა და ტაბახმელას სტრატეგიული სიმაღლეების დაცვა დიდწილად სამხედრო სკოლის იუნკრებს დაევალათ გენერალ ალექსანდრე ანდრონიკაშვილის მეთაურობით. მიუხედავად მტრის რიცხობრივი უპირატესობისა და შეიარაღების ნაკლებობისა, იუნკრებმა თოვლიან სანგრებში რამდენიმე დღის განმავლობაში შეძლეს წინააღმდეგობის გაწევა, რითაც შეაფერხეს საბჭოთა ძალების წინსვლა და მთავრობას ევაკუაციის საშუალება მისცეს.

მემორიალის მნიშვნელობა და სიმბოლიკა

კოჯორში აღმართული მემორიალი თავისი სკულპტურული ფორმით ზუსტად გადმოსცემს იმ ტრაგიზმსა და შეუდრეკელ სულისკვეთებას, რომელიც დაცემულ გმირებს ახასიათებდათ. ეს ადგილი მჭიდროდ არის დაკავშირებული მარო მაყაშვილის სახელთან — ახალგაზრდა მოწყალების დის, რომელიც სწორედ ამ ტერიტორიაზე მიმდინარე ბრძოლების დროს დაიღუპა და მოგვიანებით საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა. ყოველი წლის თებერვალში, მონუმენტთან ოკუპაციის მსხვერპლთა პატივსაცემად სამახსოვრო ღონისძიებები იმართება. თრიალეთის ქედის ფიჭვნარით გარშემორტყმული გარემო მნახველს საქართველოს თანამედროვე ისტორიის ამ უმძიმეს და საამაყო ფურცელზე დაფიქრების საშუალებას აძლევს.