ხულგუმოს ნაეკლესიარი და სამლოცველო

სამცხე-ჯავახეთის ვულკანურ პლატოზე, სოფელ ხულგუმოსთან ახლოს მდებარე ეს მცირე ზომის სალოცავი შუა საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრების მეხსიერებას ინახავს. ძველი ეკლესიის საძირკველზე, ანუ ნაეკლესიარზე, დღეს თანამედროვე სამლოცველოა აღმართული. მკაცრი და ქარიანი ჯავახეთის ზეგანი ამ ისტორიულ ქვებს განსაკუთრებულ, ავთენტურ ატმოსფეროს სძენს.

არქიტექტურული კვალი ჯავახეთის პლატოზე

ხულგუმოს თავდაპირველი ტაძრის ნაშთები წარმოაჩენს შუა საუკუნეების სამხრეთ საქართველოსთვის დამახასიათებელ მყარ, სადა ქვის წყობას. გადარჩენილი საძირკველი მარტივ, მართკუთხა გეგმარებაზე მიუთითებს, რომელიც რეგიონის მკაცრი კლიმატის გათვალისწინებითაა აგებული. გრანდიოზული ფრესკებისა თუ რთული ორნამენტების ნაცვლად, ეს ნანგრევები სოფლის მოსახლეობის პრაგმატულ სულიერ ცხოვრებას ასახავს. ნაეკლესიარზე დაშენებული ახალი სამლოცველო საკურთხევლის ტერიტორიას იცავს და ადგილის საკულტო დანიშნულებას აგრძელებს.

გეოგრაფიული და კულტურული მნიშვნელობა

მდინარე ფარავნის ხეობასა და ქალაქ ახალქალაქთან სიახლოვეს მდებარე სოფელი ხულგუმოს ტერიტორია ისტორიულად მრავალფეროვანი ეთნიკური და რელიგიური მოვლენების ეპიცენტრს წარმოადგენდა. მიმდებარე ლანდშაფტი უძველესი ვულკანური წარმოშობისაა, საიდანაც მოპოვებულია ადგილობრივ მშენებლობაში ფართოდ გამოყენებული მუქი ფერის ბაზალტის ქვა. ამ ნანგრევების შესწავლა გვიჩვენებს, თუ როგორ ინარჩუნებდნენ ადგილობრივი თემები სარწმუნოებას ისტორიული ძვრებისა და იმპერიების ცვლის ფონზე.