ხორბალოს სასხვევთან ეკლესია და სამრეკლო

ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ხორბალოს სიახლოვეს მდებარე მცირე კომპლექსი წყნარ ფერდობზე დგას ალაზნის ველის ზემოთ. მოკრძალებული დარბაზული ეკლესია და მასზე სამხრეთიდან მიშენებული ორსართულიანი სამრეკლო კახური სოფლის გვიანდელი შუა საუკუნეების ხუროთმოძღვრების ნათელი მაგალითია.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

ადგილი ცნობილია როგორც ხორბალოს სასხვევთან ეკლესია სამრეკლოთი. იგი გვიანდელ შუა საუკუნეებს განეკუთვნება და აღმოსავლეთ საქართველოს მცირე სასოფლო სამრევლოების სამშენებლო ტრადიციას ასახავს. დიდი საკათედრო კომპლექსებისგან განსხვავებით, იგი ერთ თემს ემსახურებოდა და აერთიანებდა საკულტო და პრაქტიკულ, თავდაცვით ფუნქციებს.

ეკლესია ბახტრიონის და ალაზნის მიმდებარე ძეგლების მჭიდრო ქსელში შედის. მისი შემორჩენა კახეთის სოფლებში სარწმუნოებრივი ცხოვრების უწყვეტობაზე მიუთითებს.

არქიტექტურა და დეტალები, რომლებსაც უნდა მიაქციოთ ყურადღება

კომპლექსი შედგება დარბაზული ეკლესიისგან დაახლოებით 6,5 × 4,2 მ და მოგვიანებით მიშენებული ორსართულიანი სამრეკლოსგან.

• ნაგებია ნატეხი ქვით, ფასადებში ჩართულია შირიმის მოზრდილი ქვები. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია ღერძზე ერთი სწორკუთხა სარკმლით.
• შიგნით დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით. საკურთხეველში ორი მცირე ნიში და ორი სამალავია.
• სამრეკლოს ქვედა სართული კამაროვანი, თითქმის კვადრატული სათავსია დასავლეთიდან შესასვლელით. ჩრდილოეთ კედელში ფართო თაღი ეკლესიის სამხრეთ სარკმლისკენ იხსნება.
• ზედა სართული აგურის რვაწახნაგა ფანჩატურია, ყოველ წახნაგში ვიწრო თაღოვანი ღიობით.

მიაქციეთ ყურადღება ჩრდილოეთ ფასადზე შემორჩენილ ორსაფეხურიან ლავგარდანს და დასავლეთის შესასვლელის სადა ქვამუშაობას.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და როგორ მივიდეთ

კომპლექსი მდებარეობს სოფელ ხორბალოდან დაახლოებით 2 კმ დასავლეთით და ახმეტიდან დაახლოებით 3,5 კმ ჩრდილო-აღმოსავლეთით. მისასვლელი გზა ახმეტიდან ზემო ალვანის მიმართულებით ასფალტირებულია, შემდეგ სოფლის გზა.

გზის მდგომარეობა: მთავარი გზა ასფალტია და მშრალ ამინდში სედანით მისასვლელია. ბოლო მონაკვეთი დატკეპნილი ხრეშილია, წვიმის შემდეგ შეიძლება უსწორმასწორო იყოს. პარკირება შესაძლებელია გზის პირას, ოფიციალური სადგომი არ არის.

ბილეთი და პერსონალი არ არის. დასათვალიერებლად საკმარისია 1–3 საათი.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით ვიზიტისთვის

• ჩაიცვით მოკრძალებულად. დაიფარეთ მხრები და მუხლები; ქალბატონებს სასურველია თავსაფარი.
• ეკლესია წმინდა ადგილია. საუბრობდეთ ჩუმად და ნუ ადიხართ კედლებზე.
• ადგილზე სერვისი არ არის. ზაფხულში თან იქონიეთ წყალი.
• სახურავის საფარი ნაწილობრივ ჩამოშლილია, ქვის წყობაზე მცენარეებია ამოსული. იარეთ ფრთხილად უსწორმასწორო რელიეფზე.
• ნუ დატოვებთ ნარჩენებს. ძეგლს ადგილობრივი თემი უვლის.

ხშირად დასმული კითხვები

მოქმედია ეკლესია?

ფუნქციონირებს როგორც ისტორიული სოფლის სალოცავი. მსახურება იშვიათია. ვიზიტი შესაძლებელია მსახურების გარეთ პატივისცემით.

შეიძლება სამრეკლოზე ასვლა?

ნაგებობა ძველი და ნაწილობრივ დაზიანებულია. ზედა ფანჩატურზე ასვლა უსაფრთხო არ არის და არ არის რეკომენდებული.

როდის ჯობია მისვლა?

გაზაფხული და შემოდგომა რბილი ტემპერატურით და სუფთა ხედებით გამოირჩევა. ზაფხული ცხელია, ზამთარში შესაძლოა ტალახი იყოს.

რა ვნახოთ ახლოს

• ბახტრიონის ციხე, XVII საუკუნის ნანგრევები ეკლესიიდან დაახლოებით 350 მ-ში.
• ალავერდის მონასტერი, კახეთის ერთ-ერთი მთავარი საკათედრო კომპლექსი.
• კვეტერას ციხე-ქალაქი, ეკლესიით და ციტადელით ილტოს ხეობის ზემოთ.
• მეღვინეობის სოფლები ზემო ალვანი და მატანი წყნარი სასოფლო გზებით.