თბილისის ჯუმა მეჩეთი

თბილისის ჯუმა მეჩეთი მკაფიოდ გამოირჩევა ძველი თბილისის ისტორიულ აბანოთუბანში. წითელი აგურით ნაგები ეს უნიკალური შენობა და მისი რვაკუთხა მინარეთი ბოტანიკური ქუჩის აღმართზე, ნარიყალას ციხის კალთებთან მდებარეობს. მეჩეთი ძველი ქალაქის მრავალფეროვანი კულტურული და რელიგიური მემკვიდრეობის განუყოფელი ნაწილია, რომლის არქიტექტურული ფორმებიც ბუნებრივად ერწყმის ლეღვთახევის კლდოვან ლანდშაფტსა და მიმდებარე ისტორიულ განაშენიანებას.

საკულტო ნაგებობის ისტორიული განვითარება

ამ ტერიტორიაზე პირველი ისლამური საკულტო ნაგებობა XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში, ოსმალობის პერიოდში აშენდა. მომდევნო საუკუნეებში, ირანელთა ლაშქრობებისა და რუსეთის იმპერიის მმართველობის დროს, შენობა არაერთხელ დაინგრა და შეიცვალა. დღევანდელმა ნაგებობამ საბოლოო სახე 1911 წელს მიიღო. არქიტექტურული თვალსაზრისით, ის სრულიად გამორჩეულია, რადგან ტრადიციულ ისლამურ მოტივებთან ერთად მასში მკაფიოდ ვლინდება ნეოგოთიკური სტილის ელემენტები, რაც კარგად ჩანს ფასადის დეკორატიულ თაღებსა და სარკმლების ფორმებში.

არქიტექტურული სინკრეტიზმი და ტოლერანტობის ტრადიცია

ჯუმა მეჩეთის უმთავრესი ისტორიული და სოციალური თავისებურება მისი შიდა სტრუქტურა და რელიგიური ფუნქციაა. მას შემდეგ, რაც 1951 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ მტკვრის სანაპიროზე მდებარე შიიტური ლურჯი მეჩეთი დაანგრია, აბანოთუბნის მეჩეთი ქალაქის მუსლიმი მოსახლეობის მთავარ ცენტრად იქცა. სხვადასხვა მიმდინარეობის მორწმუნეთა მისაღებად, შენობის შიდა სივრცეში სპეციალური ფარდა ჩამოიკიდა, რათა სუნიტებსა და შიიტებს ერთად ელოცათ. XX საუკუნის ბოლოს ეს ფიზიკური ბარიერი აიღო, თუმცა ერთობლივი მსახურების ტრადიცია დღემდე გრძელდება. ინტერიერი გაფორმებულია დახვეწილი ლურჯ-მწვანე კერამიკული ფილებითა და მცენარეული ორნამენტებით, რომლებიც ირანული ხელოვნების გავლენას ატარებს.