იყალთოს მონასტერი: ღვთისმშობლის ეკლესია

იყალთოს მონასტერი კახეთის რეგიონის გულში, თელავის სიახლოვეს მდებარეობს და შუა საუკუნეების საქართველოს ინტელექტუალური და სულიერი ცხოვრების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი კერაა. მიუხედავად იმისა, რომ კომპლექსი მთელ მსოფლიოში ცნობილია თავისი ისტორიული აკადემიით, ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია, რომელსაც ხალხში „ვარდისა ღვთისმშობლის“ სახელითაც იცნობენ, ამ მშვიდი ანსამბლის ცენტრალური ნაგებობაა.

ისტორია და არქიტექტურული სახე

მონასტერი VI საუკუნეში დააარსა ერთ-ერთმა ასურელმა მამამ, წმინდა ზენონმა. ეკლესია წარმოადგენს ჯვარ-გუმბათოვან ნაგებობას, რომელიც კახური ხუროთმოძღვრების კლასიკურ სტილს ატარებს. ნაგებობა ყვითელი და ღია ფერის ქვიშაქვითაა ნაშენი, რაც განსაკუთრებით შთამბეჭდავს ხდის მას მზის ჩასვლისას. კედლებზე დაკვირვებისას შესაძლებელია ქვაზე შესრულებული დახვეწილი დეტალების შემჩნევა, რაც იმ პერიოდის ოსტატობის მაჩვენებელია. ეკლესია ეზოს სიღრმეშია განლაგებული, რაც მონასტრის თავშესაფრის ფუნქციას და აკადემიური საქმიანობის განმარტოებულ ხასიათს უსვამს ხაზს.

რას უნდა ველოდოთ მონახულებისას

თელავიდან 8-10 კილომეტრის დაშორებით მდებარე მონასტერამდე მისვლა მარტივია და დაახლოებით 15 წუთს მოითხოვს. აქაურობა გამოირჩევა გამორჩეული სიწყნარით. კომპლექსის ტერიტორიაზე მიმოფანტულია ძველი აკადემიის ნანგრევები, სადაც გადმოცემის მიხედვით შოთა რუსთაველი სწავლობდა. ამ ნანგრევებს შორის სეირნობისას ადვილად შეიგრძნობთ იმ ეპოქის აკადემიურ სულს, როცა ეს ადგილი ქვეყნის გონებრივი ცენტრი იყო.

პრაქტიკული რჩევები ვიზიტორებისთვის

მონასტერში შესვლა უფასოა, თუმცა აუცილებელია ღვთისმსახურების ადგილისთვის შესაბამისი ჩაცმულობა: ქალებისთვის საჭიროა თავსაფარი და კაბა, მამაკაცებისთვის კი გრძელი შარვალი (შესასვლელთან ხშირად არის სათადარიგო მოსასხამები). მონასტრის დასათვალიერებლად საუკეთესო დრო გაზაფხული და შემოდგომაა. დაგეგმეთ 1-3 საათი, რათა აუჩქარებლად დაათვალიეროთ როგორც ეკლესია, ისე აკადემიის ნანგრევები. მონასტრის ტერიტორიაზე კაფეები არ არის, ამიტომ სჯობს, კვებისათვის საჭირო ნივთები თელავში შეიძინოთ. თუ დროს გამონახავთ, მოინახულეთ ახლომდებარე ალავერდის ტაძარი ან ძველი შუამთის მონასტერი, რომლებიც 20-30 წუთის სავალზეა.

რეკომენდაცია მიმდებარედ: ალავერდის ტაძარი, ძველი შუამთის მონასტერი.