იყალთოს კვირაცხოვლის ტაძარი

იყალთოს მონასტერი, რომელიც კახეთში, თელავის მუნიციპალიტეტის განაპირას მდებარეობს, უპირველეს ყოვლისა, თავისი სახელოვანი აკადემიითაა ცნობილი, თუმცა კვირაცხოვლის ტაძარი მისი სულიერი ცენტრია. VIII-IX საუკუნეების ეს ნაგებობა შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ძეგლია. ტაძარი აგებულია უფრო ადრეული ეკლესიის ადგილას და სამნავიანი ბაზილიკის კლასიკურ სტილს მიეკუთვნება, რომელმაც საუკუნეების განმავლობაში, განსაკუთრებით კი XIII საუკუნეში, გარკვეული სახეცვლილებები განიცადა.

არქიტექტურა და ისტორიული კონტექსტი

სხვა ქართული ტაძრებისგან განსხვავებით, იყალთოს მთავარი ეკლესია გამოირჩევა გარკვეული არქიტექტურული თავშეკავებულობითა და სიმკაცრით. კედლები ნაგებია სუფთად გათლილი ქვიშაქვითა და რიყის ქვით. ტაძრის ინტერიერში დღემდე შემოჩენილია ძველი ფრესკების ფრაგმენტები, თუმცა დრომ მათ დაღი დაასვა. ტაძარი უშუალოდ უკავშირდება იყალთოს აკადემიის ნანგრევებს, სადაც, გადმოცემის თანახმად, შოთა რუსთაველი სწავლობდა. მონასტრის ეზოში სეირნობისას ადვილად შეიგრძნობა საუკუნოვანი ინტელექტუალური და რელიგიური მემკვიდრეობა. აკადემიის შენობების სიახლოვე ტაძრის დათვალიერებას აძლევს განსაკუთრებულ დატვირთვას – ეს ადგილი შუა საუკუნეების განათლებისა და სულიერების მნიშვნელოვანი კერა იყო.

პრაქტიკული რჩევები ვიზიტორებისთვის

თელავიდან იყალთომდე მისასვლელად დაახლოებით 15-20 წუთია საჭირო (10 კმ). ტაძრის დათვალიერება წლის ნებისმიერ დროს შესაძლებელია, თუმცა ყველაზე შთამბეჭდავი აქ გაზაფხული და შემოდგომაა, როდესაც გარშემო ბორცვები მწვანეშია ჩაფლული და ფოტოების გადასაღებად საუკეთესო პირობებია. ნუ იჩქარებთ, აუცილებლად დაათვალიერეთ ძველი მარნები და აკადემიის ნანგრევები. ტურისტების დიდი ნაწილი მხოლოდ ეკლესიაზე ამახვილებს ყურადღებას, თუმცა მთავარი ხიბლი სწორედ მონასტრის ბაღის წყნარ კუთხეებშია. მიმდებარედ, აუცილებლად ესტუმრეთ ალავერდის მონასტერს და შუმის ღვინის ქარხანას, რომლებიც მანქანით 30-40 წუთის სავალზეა, რაც იყალთოს კახეთის ტურის იდეალურ გაჩერებად აქცევს.

მიმდებარე ადგილები: ალავერდის მონასტერი, შუმის ღვინის ქარხანა, თელავი.