იყალთოს სამონასტრო კომპლექსი

იყალთოს მონასტერი თელავიდან დასავლეთით, კახეთის ვენახებს შორის მდებარეობს. გალავანში სამი ადრეული ეკლესია, ცნობილი აკადემიის ნანგრევები და დიდი ქვის საწნახელია თავმოყრილი. ადგილი ალავერდზე წყნარია და ნელა დასათვალიერებლად მოსახერხებელია.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

მონასტერი VI საუკუნეში იყალთოელმა ზენონმა, ერთ-ერთმა ასურელმა მამამ, დააარსა. XII საუკუნიდან ის მნიშვნელოვან სასწავლო კერად იქცა. თეოლოგმა არსენ იყალთოელმა დავით აღმაშენებლის დროს აქ აკადემია აღადგინა, სადაც ღვთისმეტყველებას, ფილოსოფიას, ასტრონომიას, რიტორიკას და ხელობას ასწავლიდნენ. კომპლექსი 1616 წელს შაჰ-აბასმა დაარბია, შემდეგ აღდგა, 1921 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა და 1991 წელს ეკლესიას დაუბრუნდა. დღეს ეს მოქმედი მამათა მონასტერია.

აკადემია და შოთა რუსთაველის ტრადიცია

სამხრეთ გალავანთან მდებარე გრძელი უსახურავო დარბაზი აკადემიის ნანგრევია. ტრადიცია შოთა რუსთაველის სწავლას იყალთოს უკავშირებს, რაც ადგილს განსაკუთრებულ ლიტერატურულ მნიშვნელობას ანიჭებს. სასწავლო პროგრამა რელიგიურ და საერო მეცნიერებებს აერთიანებდა.

არქიტექტურა და დეტალები

გალავანში სამი ტაძარია:

• ფერისცვალების, იგივე მთავარანგელოზთა, VIII-IX საუკუნეების ჯვარგუმბათოვანი ტაძარი.
• სამება, VI საუკუნის მცირე ბაზილიკა.
• ყველაწმინდა, VII საუკუნის ერთნავიანი ეკლესია. აკადემიის გვერდით ქვის საწნახელი და ქვევრების ორმოებია შემორჩენილი. კარგად ჩანს წყობის ცვლილება: ადრეული რიყის ქვა და აგური განსხვავდება გვიანი აღდგენისგან.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და მისასვლელი გზა

იყალთო თელავიდან დაახლოებით 8 კმ-შია. თელავი-ახმეტის გზიდან სოფელ იყალთომდე ასფალტია, შემდეგ ვიწრო მოასფალტებული აღმართი მიდის კარიბჭემდე. მშრალ ამინდში სედანი თავისუფლად ადის, ძლიერი წვიმის შემდეგ ბოლო 200 მ შეიძლება სრიალა იყოს. პარკინგიდან შესასვლელამდე მოკლე ბრტყელი ბილიკია.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით ვიზიტისთვის

• დათვალიერებას 1–2 საათი სჭირდება.
• ჩაიცვით მოკრძალებულად: მხრები და მუხლები დაფარული, ქალებისთვის თავსაფარი ტაძარში.
• საუკეთესო სეზონია გაზაფხული და შემოდგომა.
• ეზოში ფოტოგრაფია ნებადართულია; მსახურების დროს თავი შეიკავეთ.
• ზაფხულში წაიღეთ წყალი და ქუდი, ჩრდილი ცოტაა.

ხშირად დასმული კითხვები

მოქმედი მონასტერია?

დიახ. მონასტერში ბერები ცხოვრობენ და რეგულარულად ტარდება წირვა.

ჩანს საწნახელი?

დიახ. აკადემიის ნანგრევებთან დიდი ქვის საწნახელი და ქვევრებია, რაც მეღვინეობასთან კავშირს აჩვენებს.

რამდენი დროა საჭირო?

უმეტესობას 1–2 საათი ჰყოფნის.

რა ვნახოთ ახლოს

• ძველი და ახალი შუამთა ტყეში.
• თელავი, ერეკლე II-ის სასახლე.
• ალავერდის ტაძარი.
• წინანდლის მამული და ღვინის მუზეუმი.