გუნიაკალას სამების სამლოცველო

გუნიაკალას სამების სამლოცველო თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ გუნიაკალას მახლობლად მდებარეობს და ქვემო ქართლის რეგიონის ერთ-ერთ საინტერესო ისტორიულ ძეგლს წარმოადგენს. ღია პლატოზე, ბორცვებს შორის აღმართული ეს მცირე ზომის ქვის სალოცავი ქართული სოფლის რელიგიური არქიტექტურის ნიმუშია. მუქი ვულკანური ქვით ნაშენი სამლოცველო მჭიდროდ არის დაკავშირებული ბერძენ მოსახლეობასთან, რომლებიც ამ ტერიტორიაზე მეცხრამეტე საუკუნეში დასახლდნენ და მნიშვნელოვანი კვალი დატოვეს მხარის კულტურულ ცხოვრებაში.

არქიტექტურა და კულტურული მემკვიდრეობა

ნაგებობა მარტივი ერთნავიანი ტიპისაა (დარბაზული ეკლესია), რაც დამახასიათებელია აღმოსავლეთ საქართველოს მცირე ზომის საკულტო არქიტექტურისთვის. კედლების წყობაში გამოყენებულია უხეშად გათლილი მასიური ქვები, რომლებიც ორგანულად ერწყმის გარემომცველ ბუნებრივ ლანდშაფტს. ფასადი გამოირჩევა მკაცრი სისადავით, სადაც მხოლოდ ვიწრო სარკმლებია დატანებული ინტერიერის მინიმალური განათებისთვის.

• ბერძნული დასახლების ეპოქა: XIX საუკუნის 1830-იან წლებში პონტოელი ბერძნების წალკასა და თეთრიწყაროში გადმოსახლების შემდეგ, ბევრი ძველი ნასოფლარი და სალოცავი ხელახლა აღორძინდა.
• ადგილობრივი მნიშვნელობა: დიდი სამონასტრო კომპლექსებისგან განსხვავებით, ეს მცირე სამლოცველო სათემო სალოცავის ფუნქციას ასრულებდა, სადაც ადგილობრივები დღესასწაულებზე იკრიბებოდნენ.
• არქეოლოგიური კვალი: სამლოცველოს მიმდებარე ტერიტორიაზე შეინიშნება ძველი ნაგებობებისა და საფლავის ქვების ფრაგმენტები, რაც ადასტურებს ადგილის მრავალსაუკუნოვან ისტორიას.