სათაფლიის დინოზავრის ნაკვალევი

საქართველოზე ფიქრისას, უმეტესობას პირველ რიგში უძველესი ტაძრები, მაღალი მთები და ტრადიციული ღვინო გვახსენდება. დინოზავრები ამ სიაში, როგორც წესი, არ არიან. თუმცა, ქუთაისიდან სულ რაღაც 10 კილომეტრში, სათაფლიის კოლხური ტყის შუაგულში, კავკასიის ერთ-ერთი ყველაზე უნიკალური პალეონტოლოგიური ძეგლი — დინოზავრის ნამდვილი, გაქვავებული ნაკვალევი იმალება.

ეს ადგილი 1933 წელს ცნობილმა ქართველმა მხარეთმცოდნემ, პეტრე ჭაბუკიანმა აღმოაჩინა. სათაფლიის ნაკვალევი მსოფლიო მასშტაბით უიშვიათესია, რადგან აქ ერთსა და იმავე ტერიტორიაზე აღბეჭდილია როგორც ბალახისმჭამელი, ისე მტაცებელი დინოზავრების კვალი. მიუხედავად იმისა, რომ მათ აქ ერთდროულად არ გაუვლიათ, კირქვამ საოცარი სიზუსტით შემოგვინახა 120 მილიონი წლის წინანდელი ისტორია. დღესდღეობით, ნაკვალევის დასაცავად აშენებულია სპეციალური, თანამედროვე პავილიონი. მნახველებს შეუძლიათ გაიარონ ამაღლებულ ბილიკზე, საიდანაც კარგად ჩანს ტალახში დატოვებული უზარმაზარი, სამთითა ნაკვალევი.

რა გელოდებათ ნაკვალევის მიღმა?

სათაფლია მხოლოდ დინოზავრის ნაკვალევი არ არის. კეთილმოწყობილი ბილიკი მიუყვება პრეისტორიული იერის მქონე ტყეს, სადაც დინოზავრების რეალური ზომის მულაჟებია განთავსებული. შეიძლება ზრდასრულებისთვის ეს ცოტა ხელოვნურად გამოიყურებოდეს, მაგრამ თუ ბავშვებთან ერთად მოგზაურობთ, მათთვის ეს ნამდვილი თავგადასავალია.

ბილიკის ბოლოს სათაფლიის კარსტული მღვიმე გელოდებათ. ის ახლომდებარე პრომეთეს მღვიმეზე პატარაა, თუმცა ძალიან ლამაზად არის განათებული. მღვიმის ცენტრში დგას უზარმაზარი, გულის ფორმის სტალაგმიტი, რომელსაც დამთვალიერებლები ხშირად უღებენ ფოტოს. ნაკრძალის ყველაზე მაღალ წერტილში მოწყობილია შუშის პანორამული გადასახედი, რომელიც კლდის კიდეზეა გადმოკიდებული. აქედან ქუთაისისა და იმერეთის ულამაზესი ხედები იშლება.

პრაქტიკული ინფორმაცია და რჩევები

სათაფლია ქუთაისის ცენტრიდან დაახლოებით 10 კილომეტრში მდებარეობს. ყველაზე მარტივი გზა ტაქსია. ქუთაისში ტაქსის მძღოლთან ორივე გზის (და 1-2 საათიანი ლოდინის) შეთანხმება დაახლოებით 25-35 ლარად შეგიძლიათ. ასევე მშვენივრად მუშაობს Bolt-ის აპლიკაცია. ნაკრძალის დასათვალიერებლად დაახლოებით 1.5 - 2 საათი დაგჭირდებათ.

გაითვალისწინეთ, რომ დაცული ტერიტორიები კვირაში ერთი დღე, ძირითადად ორშაბათს ან სამშაბათს ისვენებს, ამიტომ წასვლამდე გრაფიკი გადაამოწმეთ. შუშის გადასახედზე გასვლისას მოგთხოვენ სპეციალური ნაჭრის ბახილების ჩაცმას, რათა შუშა არ დაიკაწროს. ძლიერი წვიმის ან ქარის დროს უსაფრთხოების მიზნით შუშის ხიდი იკეტება. მიუხედავად იმისა, რომ გარეთ შეიძლება ცხელოდეს, მღვიმეში მუდმივად გრილა (დაახლოებით 14°C), ამიტომ მსუბუქი მოსაცმელი გამოგადგებათ.

რა ვნახოთ ირგვლივ?

სათაფლიის მონახულება დღის მხოლოდ მცირე ნაწილს წაგართმევთ, ამიტომ შეგიძლიათ შეუთავსოთ: პრომეთეს მღვიმე (თუ მღვიმეები გიზიდავთ, პრომეთე გაცილებით მასშტაბურია), ბაგრატის ტაძარი — ქუთაისის სიმბოლო, საიდანაც მზის ჩასვლის ყურება ნამდვილი სიამოვნებაა და გელათისა და მოწამეთას მონასტრები, რომლებიც ქუთაისის მახლობლად მდებარე უმნიშვნელოვანესი ისტორიული კომპლექსებია.