დიკლოსმთა: სამსაზღვრო მწვერვალი თუშეთში

ზღვის დონიდან 4,285 მეტრზე აღმართული დიკლოსმთა აღმოსავლეთ კავკასიონის ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი მწვერვალია. მისი სახელწოდება უკავშირდება ისტორიულ სოფელ დიკლოს, თუმცა ადგილობრივები მას ხშირად „სამი საზღვრის მთასაც“ უწოდებენ – აქ იკვეთება საქართველოს, ჩეჩნეთისა და დაღესტნის საზღვრები.

ბუნებრივი მონაცემები და გეოგრაფია

დიკლოსმთა არ არის მხოლოდ ერთი მწვერვალი, ეს მთლიანი და მასიური სტრუქტურაა. გეოლოგიურად იგი აგებულია ქვედაიურული ფიქლებითა და ქვიშაქვებით, რაც მას მუქ, დაკბილულ იერს ანიჭებს. ეს კლდეები შესანიშნავ კონტრასტს ქმნის მყინვარების ქათქათა სითეთრესთან. აქედან სათავეს იღებს დიკლოს მყინვარი, რომელიც პირიქითა ალაზნის აუზს კვებავს. თუ სამხრეთი კალთები მშვენიერი ალპური მდელოებითაა დაფარული, ჩრდილოეთი მხარე მკაცრი, ციცაბო და თითქმის მიუდგომელი კედლებითაა დახასიათებული, რომლებიც საზღვრის გაღმა ეშვება.

ისტორიული მნიშვნელობა: ძველი დიკლოს ციხე

დიკლოსმთის სიდიადე მის ისტორიულ ფესვებთანაა გადაჯაჭვული. ძველი დიკლოს (პიცის ალაგის) ნანგრევები, რომლებიც კლდოვან ქედზეა შეფენილი, თუშების გმირული წარსულის მოწმეა. ლეგენდები მოგვითხრობენ XIX საუკუნის მოვლენებზე, როცა სულ რაღაც 16-მა მეომარმა შეძლო მრავალრიცხოვანი მტრის შეკავება. დღეს ამ ნანგრევებში სეირნობა განსაკუთრებულ ემოციურ ფონს ქმნის – ქარის ხმა ნანგრევებში თითქოს იმ დროინდელი ამბების ეხოს ატარებს. ძველი დიკლო თანამედროვე სოფლიდან მარტივად, ფეხით მისადგომია.

პრაქტიკული ინფორმაცია და ლოჯისტიკა

ამ მხარეში მოგზაურობა თავისთავად თავგადასავალია. აბანოს უღელტეხილის რთული გზის გავლის შემდეგ თქვენ მოხვდებით თუშეთის ცენტრში – ომალოში, ხოლო იქიდან გზა შენაქოს გავლით დიკლოსკენ მიემართება. ვინაიდან მთა სასაზღვრო ზონაშია, აუცილებლად იქონიეთ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი. თუ გეგმავთ ბილიკების გაყოლას მთის ძირისკენ, რეკომენდებულია ომალოს სასაზღვრო პოლიციის განყოფილებაში დარეგისტრირება. ამინდი აქ ცვალებადია: ივლისი და აგვისტო ყველაზე სტაბილური პერიოდია, თუმცა მზისგან ანაზდად სეტყვაზე გადასვლა ჩვეულებრივი ამბავია, ამიტომ სათანადო აღჭურვილობა აუცილებელია.

ინსაიდერული რჩევები

ტურისტების დიდი ნაწილი ძველი დიკლოს ნანგრევებით იფარგლება, თუმცა საუკეთესო პანორამული ხედი მწვერვალზე იშლება შენაქოდან დართლოსკენ მიმავალი მაღალი ბილიკიდან. ეს გზა გაძლევთ საშუალებას, პირიქითა ქედი მთელი სილამაზით დაინახოთ. თუ ბინოკლს თან წაიღებთ, კლდეებს შორის კავკასიურ ჯიხვებსაც შეამჩნევთ – დაკვირვება უმჯობესია დილით ადრე.

რეკომენდაციები მიმდებარე ადგილებისთვის

თუ დიკლოსკენ მიემართებით, აუცილებლად შეაჩერეთ ყურადღება სოფელ შენაქოს წმინდა სამების ეკლესიაზე, რომელიც გარემომცველ მწვანე ლანდშაფტს ერწყმის. ასევე, ღირს სოფელ დართლოს მონახულება, სადაც ტრადიციული თუშური კოშკების არქიტექტურა საუკეთესოდაა შემონახული.