დიდი მაღალას მთა

ზღვის დონიდან დაახლოებით 1,600 მეტრზე, საირმის საკურორტო ზონის მახლობლად, მესხეთის ქედზე მდებარე დიდი მაღალას მთა საუკეთესო პანორამული გადასახედია, საიდანაც იმერეთის ღრმა ხეობებისა და უღრანი ტყეების ხედები იშლება. ეს მაღალმთიანი ალპური მდელო სრულიად ხელუხლებელი ბუნებით გამოირჩევა და წარმოადგენს ისტორიულ წერტილს, სადაც ტრადიციული საზაფხულო საძოვრების მარშრუტები დასავლეთ საქართველოს მთიანეთს უერთდება.

გეოგრაფია და რელიეფის ფორმები

დიდი მაღალას ლანდშაფტი ხასიათდება მომრგვალებული, ბალახოვანი სუბალპური მდელოებით, რომლებიც მკვეთრად კონტრასტს ქმნის ხეობის ქვედა ნაწილში არსებულ კლდოვან ფერდობებთან. მწვერვალი მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთებზე მდებარეობს. ეს ქედი ბუნებრივ ბარიერს ქმნის შავი ზღვიდან წამოსული ტენიანი ჰაერის მასებისთვის, რაც განაპირობებს ადგილობრივ მიკროკლიმატს — ხშირ დილის ნისლსა და განსაკუთრებით სუფთა ჰაერს. მთის კალთები დაფარულია მდიდარი ალპური ფლორით, რომელიც ზაფხულის შუა პერიოდში ფერად-ფერადი ყვავილებით ივსება, ხოლო შედარებით დაბალ ზონებში წიფლისა და წიწვოვანი ტყეები ჭარბობს, სადაც ნოტიო საფარი და ხავსია მოდებული.

ისტორიული მნიშვნელობა და მემწყემსეობის კულტურა

საუკუნეების განმავლობაში დიდი მაღალა უმნიშვნელოვანეს გეოგრაფიულ ორიენტირს წარმოადგენდა მემწყემსეებისთვის, რომლებსაც საქონელი კოლხეთის დაბლობიდან მცირე კავკასიონის საზაფხულო საძოვრებზე გადაჰყავდათ. ამ უძველესი სეზონური მიგრაციის კვალი დღემდე აშკარად შეიმჩნევა მთის ქედებზე. ეს მთა დღესაც მიჩნეულია იმერეთისა და მესხეთის ისტორიულ-გეოგრაფიულ გამყოფ ზოლად, რაც კარგად ასახავს იმ ტრადიციულ ყოფას, რომელმაც საუკუნეების მანძილზე ჩამოაყალიბა საქართველოს მთიანეთის კულტურული იერსახე.