დამასტის ეკლესია

დამასტის ეკლესია დგას ტყიან ფერდობზე, მატნის სოფლიდან ჩრდილო-დასავლეთით 300–400 მეტრში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. მცირე დარბაზული ეკლესია XVIII–XIX საუკუნეებს განეკუთვნება და ინარჩუნებს მარტივ, სოფლის ხასიათს, გვიანდელი შეკეთების კვალით ბათქაშსა და შეთეთრებაში.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

ეკლესია მატნის საეკლესიო არეალს ეკუთვნის, სადაც სოფლის სამლოცველოებისა და საოჯახო სალოცავების ტრადიცია ძლიერია. წყაროები მას გვიან ახალ პერიოდს აკუთვნებენ და არა შუა საუკუნეებს, რასაც ემთხვევა მისი მოკრძალებული ზომა და სამშენებლო ტექნიკა. ადგილობრივ მოსახლეობას შენობა მოგვიანებით შეუკეთებია, რაც აღმოსავლეთ საქართველოს სოფლებში ჩვეულებრივი პრაქტიკაა.

არქიტექტურა და დეტალები

ნაგებობა დარბაზულია დაახლოებით 4,8 x 3,5 მ ზომით, უაფსიდო. კედლები ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით, დღეს შიგნიდან და გარედან ცემენტის ბათქაშითაა შელესილი და შეთეთრებული.

• შესასვლელი დასავლეთიდან, თაღოვანი კარით, რომელიც ჩასმულია სწორკუთხა შეღრმავებაში აგურის საფეხურიანი ფრიზით.
• აღმოსავლეთ კედელში ერთი ვიწრო თაღოვანი სარკმელი, ქვემოთ ორი განიერი საფეხურით.
• სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლების აღმოსავლეთ ნაწილში თითო მცირე სწორკუთხა ნიში.
• შიგნით ხის ბრტყელი ჭერი, გარედან ორფერდა სახურავი. ეს დეტალები სოფლის პრაქტიკულ მშენებლობას აჩვენებს და არა მონუმენტურ დეკორს.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და როგორ მივიდეთ

ეკლესია მატნის სოფლის პირასაა, ახმეტიდან დაახლოებით 15–20 წუთის სავალზე მოასფალტებული გზით. სოფლის ბოლოდან ტყის ფერდობზე მოკლე ბილიკი ადის ეკლესიამდე. სიარული მარტივია და 5–10 წუთს მოითხოვს. მშრალ ამინდში ჩვეულებრივი სედანით მისვლაა შესაძლებელი; ძლიერი წვიმის შემდეგ ბოლო გრუნტის მონაკვეთი შეიძლება დარბილდეს.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით ვიზიტისთვის

• ეკლესია ადგილობრივებისთვის სალოცავი ადგილია. ჩაიცვით მოკრძალებულად და დაიცავით სიჩუმე.
• ობიექტზე ინფრასტრუქტურა არ არის. თან იქონიეთ წყალი და კომფორტული ფეხსაცმელი.
• ნუ მოაშორებთ ქვებს და ნუ დაანთებთ ცეცხლს კედლებთან.
• ფოტოებისთვის საუკეთესო დრო დილაა, როცა დასავლეთის შესასვლელი კარგად ჩანს.

ხშირად დასმული კითხვები

ნანგრევია დამასტის ეკლესია?

არა. კედლები სრულ სიმაღლეზე დგას და სახურავი შენარჩუნებულია, თუმცა შენობა ძლიერაა გადალესილი და თავდაპირველი პირი დაკარგულია.

რამდენად ძველია?

მკვლევრები მას XVIII–XIX საუკუნეებით ათარიღებენ, რაც უფრო გვიანია, ვიდრე კახეთის ბევრი შუა საუკუნის ძეგლი.

შეიძლება სხვა ძეგლებთან დაკავშირება?

დიახ. კარგად ერწყმის მატნის სხვა ეკლესიებს და მარშრუტს ახმეტის ან თელავის მიმართულებით.

რა ვნახოთ ახლოს

• მატნის ცხრაკარას მონასტერი და მატნის სოფლის ეკლესიები.
• ახმეტის ცენტრი და ადგილობრივი მუზეუმები.
• ალავერდის ტაძარი და ალაზნის ველის ღვინის სოფლები.
• ბახტრიონი და ქისტაური კახეთის საეკლესიო მარშრუტისთვის.