ბერთას ნამონასტრალი

აჭარის მწვანე ლანდშაფტებში, მდინარე აჭარისწყლის ხეობის სიღრმეში, სოფელ ბერთასთან ახლოს, განლაგებულია ბერთას ნამონასტრალი. ეს ადგილი შუა საუკუნეების ქართული საეკლესიო არქიტექტურისა და კულტურული მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ძეგლია. მიუხედავად იმისა, რომ დროის სვლამ და ბუნებრივმა პროცესებმა კომპლექსის დიდი ნაწილი დააზიანა, შემორჩენილი ქვის საძირკვლები დღესაც გვაძლევს წარმოდგენას ტაო-კლარჯეთის პერიოდის დახვეწილ არქიტექტურულ სტილზე.

ისტორია და მნიშვნელობა

შუა საუკუნეებში ბერთას მონასტერი რეგიონის სულიერი და საგანმანათლებლო ცხოვრების ერთ-ერთი მთავარი ცენტრი გახლდათ. თავისი სტრატეგიული მდებარეობით, მონასტერი წარმოადგენდა როგორც განმარტოებისა და ლოცვის, ისე ქართული მწერლობის შენარჩუნებისა და ხელნაწერთა გადაწერის კერას. აქაური გარემო დღემდე ინახავს იმ ეპოქის კვალს, როდესაც ქართული კულტურა თავისი აღმავლობის პიკში იყო და ეს მთიანი მხარე მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ეროვნული იდენტობის ფორმირებაში.

არქიტექტურული თავისებურებები

ადგილზე დათვალიერებისას აუცილებლად დააკვირდით ქვის წყობასა და შემორჩენილ ფრაგმენტებს. მშენებლობის ტექნიკა სრულად შეესაბამება იმ დროის ქართულ საეკლესიო არქიტექტურას, რომელიც მასიური, ზუსტად გათლილი ქვის ბლოკების გამოყენებით გამოირჩევა. მიუხედავად იმისა, რომ სახურავი და კედლების უდიდესი ნაწილი განადგურებულია, ნაგებობის მასშტაბი და გეგმარება სტუმარზე დღესაც შთამბეჭდავ წარმოდგენას ახდენს. აქ სუფევს განსაკუთრებული, სიმშვიდით სავსე ატმოსფერო, რომელიც ბათუმის ხმაურიანი ცხოვრებისგან სრულიად განსხვავდება და ხელს უწყობს ისტორიულ წარსულზე ფიქრს.

პრაქტიკული რჩევები მოგზაურთათვის

ბერთას ნამონასტრალამდე მისასვლელად აჭარის მთიანეთში მოგზაურობა მოგიწევთ. საუკეთესო გზა ბათუმიდან ან ხულოდან მიმავალი ტრანსპორტია. გირჩევთ, იქონიოთ მაღალი გამავლობის ავტომობილი, რადგან სოფლის მიმდებარე მეორეხარისხოვან გზებზე გადაადგილება შესაძლოა გართულდეს. მონასტრის მოსანახულებლად საუკეთესო დრო გაზაფხულის მიწურულიდან შემოდგომის დაწყებამდეა, როცა მთის გზები მშრალი და უსაფრთხოა. გაითვალისწინეთ, რომ ადგილზე არ არის ტურისტული ინფრასტრუქტურა — არც კაფე და არც საინფორმაციო ცენტრი, ამიტომ თან იქონიეთ სასმელი წყალი, წასახემსებელი და ჩაიცვით მოხერხებული ფეხსაცმელი. ვიზიტს საშუალოდ 1-2 საათი სჭირდება. ადგილობრივებთან გასაუბრება ხშირად საინტერესო ლეგენდების მოსმენის საშუალებას მოგცემთ, რაც ხშირად არცერთ გზამკვლევში არ წერია.

მიმდებარე ღირსშესანიშნაობები

თუ მოგზაურობას აგრძელებთ, აუცილებლად ეწვიეთ ხულოს მუნიციპალიტეტს. ადგილობრივი საბაგირო გზა ხეობის შესანიშნავ ხედებს გთავაზობთ. ზაფხულობით განსაკუთრებით პოპულარულია კურორტი ბეშუმი თავისი სუფთა ჰაერით. ისტორიის მოყვარულთათვის კი ხიხანის ციხე ნამდვილი აღმოჩენა იქნება — ეს შუა საუკუნეების თავდაცვითი ნაგებობა რეგიონის წარსულის უკეთ გაცნობაში დაგეხმარებათ.