ახალი შუამთის მონასტერი

ახალი შუამთის მონასტერი თელავიდან დასავლეთით, გომბორის ტყიან ფერდობზე მდებარეობს. XVI საუკუნის დედათა მონასტერი დააარსა დედოფალმა თინათინმა და ცნობილია აგურის არქიტექტურით, მოხატულობითა და ხახულის ხატით. დღეს აქ მოქმედი დედათა სავანეა.

ისტორიული კონტექსტი და მნიშვნელობა

ახალი შუამთა 1540-იან წლებში აშენდა კახეთის მეფე ლევანის მეუღლის, თინათინის ინიციატივით. თინათინი მონაზვნად აღიკვეცა და აქვეა დაკრძალული. მონასტერი კახეთის მნიშვნელოვანი სულიერი ცენტრი იყო და აქ ინახებოდა ხახულის ღვთისმშობლის ტრიპტიქი.

1926 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ მონასტერი დახურა. სამონასტრო ცხოვრება 1991 წლის შემდეგ აღდგა. დღეს ეს მოქმედი დედათა მონასტერია.

ხახულის ხატი და სამეფო მფარველობა

ხახულის ხატი საუკუნეების განმავლობაში შუამთაში ინახებოდა, შემდეგ კი ხელოვნების მუზეუმში გადაიტანეს. მონასტრის დაარსება კახეთის სამეფოს პოლიტიკურ აღმავლობას უკავშირდება.

არქიტექტურა და დეტალები

მთავარი ტაძარი ღვთისმშობლის შობის სახელობისაა. ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით, რაც გვიან შუა საუკუნეების კახეთისთვისაა დამახასიათებელი.

დააკვირდით:

რვასარკმლიან გუმბათს მაღალი პროპორციებით
ფირუზისფერ მოჭიქულ ფილებს ფასადზე, ირანული გავლენის ნიშანი
XVI–XVII საუკუნეების მოხატულობას, თინათინისა და ლევანის პორტრეტებით
მაღალ სამრეკლოს შიდა კიბით
გალავანს და ეზოს სამონასტრო შენობებით

აგურის წყობა მკვეთრად განსხვავდება ძველი შუამთის ქვის ეკლესიებისგან.

ვიზიტორთა ინფორმაცია და მისასვლელი გზა

მონასტერი თელავიდან დაახლოებით 7 კმ-შია.

გზის მდგომარეობა: თელავიდან იყალთოსკენ მიმავალი ასფალტირებული გზიდან შუამთის ტყის გზაზე უნდა გადახვიდეთ. ბოლო 2–3 კმ ვიწრო ასფალტია და დატკეპნილი ხრეში. მშრალ ამინდში სედანით მისვლაა შესაძლებელი, ნელა იარეთ მოსახვევებში. წვიმის შემდეგ ან ზამთარში 4x4 უფრო უსაფრთხოა. პარკინგი კარიბჭესთანაა.

სამუშაო დრო: ტაძარი ღიაა დღის განმავლობაში. წირვა დილით და საღამოს ტარდება. საჭიროა მოკრძალებული ჩაცმა.

პრაქტიკული რჩევები პატივისცემით ვიზიტისთვის

ჩაიცვით მოკრძალებულად: დაფარული მხრები და მუხლები. შესასვლელში ხშირად არის მოსასხამები.
დაიცავით სიჩუმე; ეს მოქმედი სავანეა.
ტაძრის შიგნით ფოტოს გადაღებამდე ნებართვა აიღეთ.
ატარეთ მყარი ფეხსაცმელი; ეზო და ბილიკები ტენიანი და უსწორმასწოროა.
წყალი თან იქონიეთ. მაღაზია ადგილზე არ არის.

ხშირად დასმული კითხვები

შეიძლება ძველი და ახალი შუამთის ერთად მონახულება?

დიახ. ძველი შუამთა 1,5 კმ-ით ზემოთაა ტყეში. ფეხით 20–30 წუთია, ან მანქანითაც შეიძლება.

მოქმედია მონასტერი?

დიახ. ახალი შუამთა მოქმედი დედათა მონასტერია. ვიზიტი წირვის გარეთაა რეკომენდებული.

როდის ჯობია წასვლა?

გაზაფხულის ბოლოდან შემოდგომის დასაწყისამდე გზა მშრალია და ტყე მწვანეა. ოქტომბერში შემოდგომის ფერები განსაკუთრებულია.

რა ვნახოთ ახლომახლო

ძველი შუამთა: V–VII საუკუნეების ქვის ეკლესიები ტყეში.
იყალთოს აკადემია: VI საუკუნის მონასტერი და აკადემია, 6 კმ აღმოსავლეთით.
თელავი: ბატონის ციხე, ბაზარი და მარნები.
ალავერდი: XI საუკუნის ტაძარი, 20 კმ ჩრდილო-დასავლეთით.
წინანდალი: ისტორიული მამული და ბაღი, 10 კმ აღმოსავლეთით.