აბაშის ციხე

მაშინ როდესაც მოგზაურთა უმეტესობა კახეთის რეგიონში მხოლოდ ცნობილ, რესტავრირებულ ციხეებსა და ღვინის მარნებს სტუმრობს, მხარის ნამდვილი სული ხშირად მის ხელშეუხებელ ნანგრევებში იგრძნობა. აბაშის ციხე სწორედ ასეთი ადგილია — ალაზნის ველის ქვემო ნაწილში მდებარე შუა საუკუნეების თავდაცვითი ხუროთმოძღვრების მშვიდი, ავთენტური ნიმუში. ციხესიმაგრე ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვემო ხოდაშენთან ახლოს მდებარეობს და აღმოსავლეთ საქართველოს მღელვარე წარსულის მდუმარე მოწმეს წარმოადგენს, რომელიც შორს არის ხმაურიანი ტურისტული მარშრუტებისგან.

ქვემო ხოდაშენის სტრატეგიული მნიშვნელობა

აბაშის ციხის ისტორიული მნიშვნელობის გასააზრებლად საჭიროა იმ ეპოქის მიმოხილვა, როდესაც ეს ნაგებობა აღიმართა. ციხესიმაგრე გვიან შუა საუკუნეებს, კერძოდ XVI-XVIII საუკუნეებს მიეკუთვნება. ამ პერიოდში კახეთი ჩრდილოეთ კავკასიელი ტომების მუდმივი, დამანგრეველი თავდასხმების (ე.წ. ლეკიანობის) სამიზნე იყო. ასეთი ტიპის ციხეები არა დიდმნიშვნელოვანი იმპერიული არმიებისთვის, არამედ ლოკალური თავდაცვისთვის შენდებოდა. როგორც კი გუშაგები საფრთხეს შენიშნავდნენ და სიგნალს გადასცემდნენ, ალაზნის ველის მოსახლეობას უახლოესი სოფლებიდან თავისი ოჯახებითა და სარჩო-საბადებლით ამ მტკიცე კედლებისთვის უნდა შეეფარებინა თავი.

კახური მშენებლობის სტილი და არქიტექტურა

აბაშის ციხის კონსტრუქციაში კარგად ჩანს რეგიონული არქიტექტურის პრიორიტეტები, სადაც მთავარი აქცენტი პრაქტიკულობაზე კეთდებოდა. მშენებლებმა გამოიყენეს ადგილობრივი მასალა — ძირითადად მდინარის მომრგვალებული ქვა, რომელიც კირხსნარით არის შეკავშირებული და გამაგრებულია ქართული ბრტყელი აგურით. შემორჩენილ კედლებზე დღესაც შეამჩნევთ ცეცხლსასროლი იარაღისთვის განკუთვნილ ვიწრო სათოფურებს. ამჟამად ციხის ტერიტორია ნაწილობრივ ბუნების მიერ არის ათვისებული — კედლებზე მოდებული მცენარეები და შიდა ეზოს ველური ბალახი საინტერესო კონტრასტს ქმნის ძველ ქვებსა და გარემომცველ ბუნებას შორის.