გურკელი

გურკელი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში. მდებარეობს მდინარე წინუბნისწყლის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1020 მეტრ სიმაღლეზე.

გეოგრაფიული მდებარეობა

სოფელი გურკელი გაშენებულია სამცხის ქვაბულში, მდინარე წინუბნისწყლის (ზოგჯერ მოხსენიებული როგორც წინუბანი) ხეობაში. იგი ახალციხიდან დაახლოებით 24 კილომეტრითაა დაშორებული. სოფლის მიმდებარე ტერიტორია ხასიათდება სამცხისთვის დამახასიათებელი ლანდშაფტით, სადაც მთიანი რელიეფი და მდინარისპირა დაბლობები ერთმანეთს ენაცვლება.

ისტორიული წარსული

სოფლის სახელწოდება უკავშირდება გურკლელთა ფეოდალურ საგვარეულოს, რომელთა საგვარეულო მამულსაც ეს ტერიტორია XIII საუკუნეში წარმოადგენდა. შუა საუკუნეებში გურკელი სამცხე-საათაბაგოს შემადგენელი ნაწილი იყო. XVI საუკუნის ბოლოს სოფელი ოსმალებმა დაიპყრეს. 1595 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, გურკელი ახალციხის ლივის აწყურის რაიონში შედიოდა და იქ 9 კომლი ცხოვრობდა. იმ პერიოდში მოსახლეობა მისდევდა მემცენარეობას (ხორბალი, ქერი, ჭვავი, ფეტვი, ოსპი, სელი), მევენახეობას, მეფუტკრეობასა და მეცხოველეობას. 1829 წლის ადრიანოპოლის საზავო ხელშეკრულების საფუძველზე, სოფელი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში გადავიდა და კვლავ საქართველოს დაუბრუნდა.

კულტურული მემკვიდრეობა

სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს XIV საუკუნის ბიეთის მონასტერი, რომელიც ქართული ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი ძეგლია. მონასტრის მთავარი ტაძარი დარბაზული ტიპისაა და გამოირჩევა თავისი ორნამენტებითა და ისტორიული მნიშვნელობით. 2006 წელს ბიეთის ეკლესიას ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.