გულსუნდა

გეოგრაფიული მდებარეობა და ბუნება

სოფელი გულსუნდა (ისტორიულად ცნობილი როგორც გელსუნდა) მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში. დასახლება გაშენებულია მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1160 მეტრ სიმაღლეზე. სოფელი ტოლოშის თემს მიეკუთვნება და გამოირჩევა ტიპური მესხური ლანდშაფტით — კლდოვანი რელიეფითა და მდინარისპირა ხეობით.

ისტორიული მემკვიდრეობა

გულსუნდა მდიდარია ისტორიული ძეგლებით, რომლებიც ამ მხარის უძველეს წარსულზე მეტყველებს:

• გელსუნდის ქვაბები: სოფლის მიდამოებში მდებარეობს VIII-IX საუკუნეების კლდეში ნაკვეთი კომპლექსი, რომელიც ადრეულ შუა საუკუნეებში სამონასტრო თუ თავდაცვითი დანიშნულების იყო.
• გულსუნდის ეკლესია: სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ეკლესია, რომელიც მესხური ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი ნიმუშია.

ადგილობრივი კონტექსტი

სოფლის სახელი, სავარაუდოდ, თურქიზებული ფორმაა ქართული ტოპონიმისა „ტბა-წუნდა“. საინტერესოა სოფლის თანამედროვე ისტორიაც: 1982 წელს აქ აჭარიდან, კერძოდ ხულოს მუნიციპალიტეტიდან გადმოსახლებული ეკომიგრანტები დასახლდნენ, რომლებმაც თან ჩამოიტანეს თავიანთი ტრადიციები და მესხურ გარემოს ახალი სიცოცხლე შესძინეს. დღეს გულსუნდა წყნარი, აგრარული დასახლებაა, რომელიც მნახველს თავისი ისტორიული სიმშვიდითა და ბუნებრივი სილამაზით იზიდავს.