გულსუნდა

სოფელი გულსუნდა (ისტორიულად ცნობილი როგორც გელსუნდა) მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 1160 მეტრზე. სოფლამდე მისვლა შესაძლებელია ტოლოშის თემის გავლით, ასპინძიდან მომავალი საავტომობილო გზით.

ლანდშაფტი და დასახლება

გულსუნდა მდებარეობს მტკვრის ხეობაში, რომელიც ხასიათდება ციცაბო ფერდობებითა და მშრალი, კლდოვანი რელიეფით. სოფელი ტრადიციულად სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებისაა. აქაური განაშენიანება ასახავს როგორც მესხურ ტრადიციებს, ასევე იმ ცვლილებებს, რაც გასულმა ათწლეულებმა მოიტანა.

ისტორიული მემკვიდრეობა

სოფლის შემოგარენი მდიდარია ადრეული შუა საუკუნეების ნაშთებით:

• გელსუნდის კლდეში ნაკვეთი კომპლექსი: VIII-IX საუკუნეების კლდეში ნაკვეთი ნაგებობები, რომლებიც სავარაუდოდ მონასტრულ ან თავდაცვით ფუნქციას ასრულებდა, დღემდე წარმოადგენს ამ მხარის ისტორიის მნიშვნელოვან მოწმეს.
• სოფლის ეკლესია: სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ეკლესია, რომელიც მესხური ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელი სტილით არის ნაგები.

მოსახლეობა და ისტორია

ტოპონიმი გულსუნდა, სავარაუდოდ, „ტბა-წუნდას“ სახეცვლილი ფორმაა. სოფლის თანამედროვე ისტორია მნიშვნელოვნად შეიცვალა 1982 წელს, როდესაც აქ აჭარის ხულოს მუნიციპალიტეტიდან ეკომიგრანტები დასახლდნენ. ამ მიგრაციულმა პროცესმა მესხურ გარემოში ახალი სოციალური და კულტურული ფონი შექმნა. დღეს გულსუნდა წყნარი დასახლებაა, რომელიც თავისი გეოგრაფიული მდებარეობითა და ისტორიული ფენებითაა გამორჩეული.