გუჯარეთი

გუჯარეთი არის ისტორიული მაღალმთიანი დასახლება სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. სოფელი მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1680 მეტრ სიმაღლეზე, მდინარე გუჯარეთისწყლის ზემო წელში.

ისტორიული კონტექსტი

აღნიშნული ტერიტორია ისტორიულ პროვინცია თორის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პუნქტს წარმოადგენდა. მისი განვითარება განპირობებული იყო სამთო გზების გადაკვეთაზე მდებარეობითა და ნოყიერი საძოვრების სიმრავლით. გუჯარეთისხევი ადრეული შუა საუკუნეების წყაროებშია მოხსენიებული; კერძოდ, იგი ფიქსირდება VII საუკუნის სომხურ გეოგრაფიულ ჩანაწერებში. შუა საუკუნეებში დასახლება წარმოადგენდა ხეობის ადმინისტრაციულ და ეკონომიკურ ცენტრს. ისტორიულ რუკებზე ხშირად გვხვდება აღნიშვნები „დიდი გუჯარეთი“ და „პატარა გუჯარეთი“, რაც მის წარსულ რეგიონულ მნიშვნელობაზე მიუთითებს.

გეოგრაფია და წვდომა

სოფელი ბორჯომიდან დაახლოებით 40 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს. ლანდშაფტი ხასიათდება ალპური მდელოებითა და თრიალეთის ქედისთვის დამახასიათებელი რელიეფით. არეალში მოხვედრა რთულია; არსებული გზები ძირითადად საზაფხულო საძოვრებისთვის გამოიყენება. ტერიტორიამდე მისასვლელად საჭიროა მაღალი გამავლობის ტრანსპორტი ან საფეხმავლო გადაადგილება თბილ სეზონებზე.

კულტურული მემკვიდრეობა

სოფლის მიმდებარედ შემორჩენილია რამდენიმე კულტურული დანიშნულების ძეგლი:

• წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია: მდებარეობს სოფლის დასავლეთით, ხევის გაღმა, შემაღლებულ ადგილას.
• ღვთისმშობლის ეკლესია: ძეგლის საძირკველი და ნანგრევები სოფლის საზღვრებშია მოქცეული.

ადმინისტრაციული სტატუსი

ამჟამად გუჯარეთი მუდმივი მოსახლეობის გარეშეა დარჩენილი. იგი წარმოადგენს გუჯარეთის თემის ადმინისტრაციულ ცენტრს, რომელიც ასევე აერთიანებს სოფლებს: ოდეთი, ღინტორი და წითელსოფელი. მიწები ძირითადად გამოიყენება სეზონური საძოვრებისთვის და რჩება იმ ადამიანების ინტერესის სფეროდ, ვინც თრიალეთის მთიანეთის ისტორიულ ნაწილს იკვლევს.