გორისა

გეოგრაფია და მდებარეობა

სოფელი გორისა მდებარეობს საჩხერის მუნიციპალიტეტში, იმერეთის მხარეში, ჭიათურის პლატოს აღმოსავლეთ ნაწილში. სოფელი გაშლილია ზღვის დონიდან დაახლოებით 820 მეტრის სიმაღლეზე, რაც მას საშუალო მთის ზონის სოფლად აქცევს. გორისა განსაკუთრებულია თავისი ჰიდროგრაფიული მდებარეობით — სწორედ აქ იღებს სათავეს მდინარე ფრონე, რომელიც ყვირილას აუზს განეკუთვნება. მუნიციპალური ცენტრიდან, ქალაქ საჩხერიდან, სოფელი 10 კილომეტრითაა დაშორებული.

ისტორიული წარსული

წერილობით წყაროებში სოფელი გორისა პირველად XVII საუკუნეში იხსენიება. სოფელი ისტორიულად ცნობილია როგორც გამოჩენილი ქართველი მოღვაწეების სამშობლო. აქ დაიბადა ცნობილი მწერალი და პუბლიცისტი გიორგი წერეთელი, ასევე მისი ვაჟი, გამოჩენილი პოლიტიკოსი ირაკლი წერეთელი. სოფლის ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული წერეთლების ფეოდალურ საგვარეულოსთან, რომელთა მამულებიც სწორედ ამ მხარეში მდებარეობდა.

კულტურული მემკვიდრეობა

გორისის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა თხმორისის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია. ეს არის XIX საუკუნის დარბაზული ტიპის ნაგებობა, რომელიც ყორე ქვითაა ნაშენი. ტაძარს დასავლეთიდან მიდგმული აქვს სამსართულიანი სამრეკლო, რომლის მესამე სართული ფანჩატურის სტილშია გადაწყვეტილი. ეკლესია გამოირჩევა თავისი ორნამენტებითა და ჩრდილოეთ კარის თავზე არსებული წმინდა გიორგის გამოსახულებით. 2018 წელს ტაძარს კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.

ადგილობრივი კონტექსტი

დღეს გორისა ტიპური იმერული სოფელია, სადაც ფუნქციონირებს საჯარო სკოლა. ადგილობრივი მოსახლეობა ძირითადად სოფლის მეურნეობითაა დაკავებული. სოფლის ლანდშაფტი და კლიმატი ხელსაყრელია მევენახეობისა და მეხილეობისთვის, რაც ამ მხარის ყოველდღიურობის განუყოფელი ნაწილია.