ღელისვაკე

ღელისვაკე მაღალმთიანი დასახლებაა აღმოსავლეთ საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. სოფელი მდებარეობს ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარე ხევსურეთში, ზღვის დონიდან 2150 მეტრზე. კავკასიონის მთავარი ქედის სიახლოვეს გაშენებული ეს სოფელი ხასიათდება რთული რელიეფითა და მაღალმთიანი კლიმატური პირობებით.

ისტორიული კონტექსტი

ღელისვაკეს ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ხევსურული თემის სოციალურ და თავდაცვით ორგანიზებასთან. როგორც ხევსურეთის შემადგენელი ნაწილი, დასახლება მონაწილეობდა რეგიონის ჩრდილოეთ საზღვრების დაცვასა და კონტროლში. სოფლის შესახებ მნიშვნელოვან ეთნოგრაფიულ ცნობებს ვხვდებით სერგი მაკალათიას ნაშრომებში, სადაც დეტალურად არის განხილული არაგვის ხეობისა და ხევსურეთის მთიანეთის ყოფა-ცხოვრება და სოციალური სტრუქტურა.

ლანდშაფტი და წვდომა

• ტოპოგრაფია: სოფელი განლაგებულია კავკასიონის მთის კალთებზე, სადაც ალპური საძოვრები მონაცვლეობს ციცაბო ფერდობებთან.
• წვდომა: დასახლებამდე მისვლა შესაძლებელია მხოლოდ მთის ბილიკებისა და საცალფეხო გზების საშუალებით. მაღალი ალპური მდებარეობის გამო, საავტომობილო ინფრასტრუქტურა სეზონურია და შეზღუდული.

ეკონომიკა და ყოფა

• მეურნეობა: სოფლის ეკონომიკური საფუძველი ტრადიციულად მეცხოველეობა და მთის მემინდვრეობა იყო. ადგილობრივი მეურნეობები ადაპტირებულია მოკლე სავეგეტაციო პერიოდთან.
• ტრადიციული ცხოვრების წესი: დასახლებაში შემორჩენილია მთის თემისთვის დამახასიათებელი ყოფითი ელემენტები, რაც აისახება როგორც შენება-არქიტექტურაში, ასევე საზოგადოებრივ ურთიერთობებში.