ღართა

ზოგადი მიმოხილვა

ღართა პატარა, მაგრამ ისტორიულად დატვირთული სოფელია შიდა ქართლში, ხაშურის მუნიციპალიტეტში. იგი თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზეა შეფენილი და ხალების თემს მიეკუთვნება. სოფლის მდებარეობა მას განსაკუთრებულ ხიბლს სძენს — მთიანი რელიეფი და ტყის მასივები აქაურობას სიმშვიდისა და ბუნებრივი სილამაზის ოაზისად აქცევს.

ისტორიული ფურცლები

მიუხედავად იმისა, რომ დღეს ღართა წყნარი დასახლებაა, წარსულში იგი არაერთი გადამწყვეტი ბრძოლის მოწმე გამხდარა:

• 1625 წლის ბრძოლა: ამ წელს სოფლის მიდამოებში ქართლის სამეფო ლაშქარმა, დიდი მოურავის, გიორგი სააკაძის სარდლობით, ბრწყინვალე გამარჯვება მოიპოვა ყიზილბაშებზე. ამ ბრძოლამ გადამწყვეტი როლი ითამაშა მტრის თბილისისკენ წინსვლის შეჩერებაში.
• 1778 წლის შეტაკება: სოფელთან კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა მოხდა, როდესაც ქეთევან დედოფლის მხლებელმა 300-კაციანმა რაზმმა უკუაგდო 500-კაციანი ლეკთა რაზმი, რითაც რეგიონი აოხრებას გადაარჩინა.
• ისტორიული წყაროები: სოფელი დატანილია ვახუშტი ბატონიშვილის რუკაზე და მოხსენიებულია იოანე ბატონიშვილის „აღწერაში“, რაც მის მრავალსაუკუნოვან არსებობაზე მეტყველებს.

გეოგრაფია და ადგილობრივი ყოფა

• მდებარეობა: სოფელი ზღვის დონიდან 700 მეტრ სიმაღლეზე მდებარეობს, რაც განაპირობებს ზომიერ კლიმატსა და სუფთა ჰაერს.
• მოსახლეობა და მემკვიდრეობა: ისტორიულად ღართა მრავალეთნიკური სოფელი იყო, სადაც ქართველებთან ერთად ოსური მოსახლეობაც ცხოვრობდა. აქაურობისთვის დამახასიათებელია ბიწოშვილებისა და გაგლოშვილების გვარები.
• ბუნება: სოფელი გარშემორტყმულია ხშირი ტყეებით, რაც ადგილობრივებისთვის ყოველთვის იყო საარსებო წყარო და თავშესაფარი მტრის შემოსევების დროს.