აბელიანი

აბელიანი — უძველესი კვალი ალგეთის ხეობაში

ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, მდინარე ალგეთის მარჯვენა სანაპიროზე მდებარეობს სოფელი აბელიანი. ზღვის დონიდან დაახლოებით 1018 მეტრზე გაშენებული ეს მცირე დასახლება ქალაქ თეთრიწყაროდან სულ რაღაც 5 კილომეტრითაა დაშორებული. აბელიანი (ისტორიული სახელწოდებით — აბელია) არ არის მხოლოდ თვალწარმტაცი ბუნების მქონე ადგილი; იგი საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი დასახლებული პუნქტია, სადაც ათასწლეულების ისტორია იმალება.

არქეოლოგიური საგანძური და ისტორია

აბელიანის ტერიტორია ნამდვილი აღმოჩენაა ისტორიისა და არქეოლოგიის მოყვარულთათვის. აქ აღმოჩენილია გვიანდელი ენეოლითური და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის (ძვ. წ. IV-III ათასწლეულების მიჯნა) ნამოსახლარი, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ ალგეთის ეს ნაყოფიერი ხეობა უხსოვარი დროიდან იზიდავდა ადამიანებს. გარდა ამისა, სოფლის ტერიტორიაზე ფიქსირდება ანტიკური ხანის სამაროვანიც.

წერილობით წყაროებში სოფელი „აბელია“ პირველად 1580 წელს იხსენიება. XVI-XVIII საუკუნეებში იგი საბარათიანოს ისტორიულ რეგიონში შედიოდა და მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ქვემო ქართლის სოციალურ-ეკონომიკურ ცხოვრებაში.

ეთნიკური მრავალფეროვნება და ყოფა

აბელიანის უახლესი ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ეთნიკურ მრავალფეროვნებასთან. XIX საუკუნის 30-იან წლებში აქ ბერძნული მოსახლეობა დასახლდა, რამაც სოფლის კულტურულ და ყოფით სურათზე თავისი კვალი დატოვა.

დღესდღეობით აბელიანში 150-მდე ადამიანი ცხოვრობს. სოფელი ინარჩუნებს მშვიდ, სოფლურ იდილიას. ალგეთის ხეობის სუფთა ჰაერი, ტყიანი ფერდობები და ნაყოფიერი ნიადაგი იდეალურ პირობებს ქმნის სოფლის მეურნეობისთვის. აბელიანში სტუმრობა შესანიშნავი შესაძლებლობაა, გაექცეთ ქალაქის ხმაურს, დატკბეთ ქვემო ქართლის ბუნებით და ფეხი დაადგათ მიწაზე, სადაც სიცოცხლე ათასწლეულების წინ ჩქეფდა.