წრომის ტაძარი

ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ წრომში მდებარე წრომის ტაძარი ქართული შუა საუკუნეების არქიტექტურის ერთ-ერთი ფუნდამენტური ძეგლია. ტაძარი აგებულია VII საუკუნის პირველ ნახევარში (626-634 წლები) ქართლის ერისმთავარ სტეფანოზ II-ის დაკვეთით და წარმოადგენს გარდამავალ რგოლს ადრინდელ ფეოდალურ ხანასა და განვითარებული შუა საუკუნეების ჯვარ-გუმბათოვან არქიტექტურას შორის.

ისტორიული მნიშვნელობა და მხატვრული მემკვიდრეობა

წრომის ტაძარი ქართული ხუროთმოძღვრების ისტორიაში ცნობილია, როგორც ნაგებობა, სადაც პირველად სრულყოფილად გამოიკვეთა გუმბათის დასაყრდნობი ოთხი თავისუფლად მდგომი ბურჯის სისტემა. მიუხედავად იმისა, რომ XVIII საუკუნეში გუმბათი ჩამოიქცა, ტაძრის შემორჩენილი კედლები და მასში აღმოჩენილი მოზაიკის ფრაგმენტები მეცნიერებისთვის უდიდესი ღირებულების მატარებელია. ეს მოზაიკა, რომელიც საკურთხევლის კონქს ამკობდა, იმ პერიოდის ქრისტიანული ხელოვნების ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია.

არქიტექტურული გადაწყვეტილება და ინჟინერია

ტაძარი ნაგებია კარგად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებით. მისი გეგმარება არის „თავისუფალი ჯვრის“ ტიპის, სადაც მკლავები ფართო და მაღალია. გუმბათქვეშა კვადრატიდან წრიულ გუმბათზე გადასვლა შესრულებულია აფრებით, რაც VII საუკუნის მშენებლების მაღალ საინჟინრო ოსტატობაზე მიუთითებს. ნაგებობის ექსტერიერი, მიუხედავად დროისა, ინარჩუნებს სიმკაცრესა და პროპორციების ჰარმონიას, რაც ამ ეპოქის ქართულ ხუროთმოძღვრებას განსაკუთრებულ სახეს აძლევს.