წმინდა ივლიტას სამლოცველო ცხინკარში

წმინდა ივლიტას სამლოცველო, რომელსაც ადგილობრივები „წმ. ივლიტას“ უწოდებენ, მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხინკარში მდებარეობს. ეს მოკრძალებული ნაგებობა საქართველოს მთიანი რეგიონებისთვის დამახასიათებელი საეკლესიო ხუროთმოძღვრების შესანიშნავი ნიმუშია. ადგილობრივი ქვით ნაშენი ტაძარი საუკუნეების მანძილზე მორწმუნეთა თავშესაფარი და ადგილობრივი კულტურული იდენტობის მყარი სიმბოლო იყო.

არქიტექტურა და ისტორია

სამლოცველო ტიპური დარბაზული ნაგებობაა. ამგვარი ტაძრებისთვის დამახასიათებელია სიმარტივე და სიმყარე, რაც ხაზს უსვამს შუა საუკუნეების სოფლის სალოცავების მოკრძალებულ ბუნებას. ნაგებობის სქელი კედლები და კომპაქტური ზომა ბუნებრივად ეწერება ცხინკარის ლანდშაფტში. მართალია, აქ ვერ ნახავთ მდიდრულ ფრესკებს ან რთულ ჩუქურთმებს, თუმცა შენობის შიგნით არსებული აურა ადამიანს განსაკუთრებულ სიმშვიდეს ჰგვრის. არქიტექტურული მახასიათებლების მიხედვით, სამლოცველო გვიან შუა საუკუნეებს განეკუთვნება. მისი დღევანდელი სახე ადგილობრივების მიერ გატარებული მზრუნველი რესტავრაციების დამსახურებაა.

რჩევები ვიზიტორებისთვის

მცხეთიდან სოფელ ცხინკარამდე მისვლას დაახლოებით 45–60 წუთი სჭირდება. გზის ბოლო მონაკვეთი სოფლის ბილიკია, ამიტომ მაღალი გამავლობის ავტომობილი მოგზაურობას უფრო კომფორტულს გახდის. ადგილზე 1–2 საათი სრულიად საკმარისია ტაძრის დათვალიერებისა და გარემოს შესაფასებლად. საუკეთესო დრო სამლოცველოს მოსანახულებლად გაზაფხული და შემოდგომაა, როდესაც ბუნება განსაკუთრებით შთამბეჭდავია.

პრაქტიკული რჩევები

ტურისტები ხშირად ტოვებენ ყურადღების მიღმა სოფლის შემოგარენში არსებულ საქვეითო ბილიკებს, საიდანაც არაგვის ხეობის პანორამული ხედები იშლება. არ დაგავიწყდეთ, რომ ეს მოქმედი საკრალური ადგილია, ამიტომ ეწვიეთ მას შესაბამისი ჩაცმულობით (დაფარული მხრები და მუხლები). ადგილზე არ არის არანაირი სავაჭრო ობიექტი, ამიტომ გირჩევთ, თან იქონიოთ სასმელი წყალი და საკვები.

მიმდებარე ადგილები

თუ მცხეთის მიდამოებში ხართ, აუცილებლად ეწვიეთ ჯვრის მონასტერს, რომელიც საქართველოს არქიტექტურული ისტორიის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა. ასევე, ყურადღება მიაქციეთ ხეობაში გაბნეულ ძველი თავდაცვითი კოშკების ნანგრევებს. ეს ნაგებობები ცხადყოფს, თუ რამდენად მნიშვნელოვანი იყო ეს ხეობა ისტორიულად როგორც სტრატეგიული წერტილი.