გრემის მთავარანგელოზთა ეკლესია

ალაზნის ველზე გადმომზირალ ბორცვზე მდებარე გრემის მთავარანგელოზთა ეკლესია კახეთის სამეფოს ოქროს ხანის ნათელი დადასტურებაა. 1565 წელს მეფე ლევანის მიერ აგებული ეს აგურის ნაგებობა ოდესღაც აყვავებული სამეფო დედაქალაქის მთავარი და დღემდე შემორჩენილი სიმბოლოა. განსხვავებით საქართველოს სხვა ისტორიული ძეგლებისგან, რომლებიც ხშირად მთებშია მიმალული, გრემი სტრატეგიულად ალაზნის ველის შუაგულში მდებარეობდა და XVI საუკუნეში მნიშვნელოვან სავაჭრო და პოლიტიკურ ცენტრს წარმოადგენდა.

არქიტექტურა და ისტორია

ეკლესია გვიანი შუა საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრების კლასიკური ნიმუშია. მისი კომპაქტური, ცენტრალურ-გუმბათოვანი კონსტრუქცია ამ პერიოდისთვის დამახასიათებელია, თუმცა განსაკუთრებით აღსანიშნავია ფასადის აგურის საუცხოო წყობა – კახური სამეფო მშენებლობის ნამდვილი ხელწერა. ინტერიერში შემორჩენილი ფრესკები წარსულის დიდებულებას ინახავენ. საოცარია, რომ ეკლესიამ გადაიტანა XVII საუკუნის დასაწყისში შაჰ-აბასის შემოსევები, რომელმაც ქალაქის დანარჩენი ნაწილი მიწასთან გაასწორა, ტაძარი კი ველის გუშაგად შემორჩა.

ვიზიტის პრაქტიკული რჩევები

ვიზიტორები აქ, როგორც წესი, ერთ-ორ საათს ატარებენ. კომპლექსი მხოლოდ ეკლესიას არ მოიცავს, აქ არის პატარა მუზეუმიც, სადაც სამეფო ეპოქის არტეფაქტებია გამოფენილი. ტაძრის დათვალიერების შემდეგ აუცილებლად გაისეირნეთ ეზოში. ბორცვიდან იშლება კახეთის ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი პანორამა: ალაზნის ვენახები და კავკასიონის ქედი.

საუკეთესო დრო ვიზიტისთვის გვიანი გაზაფხული ან ადრეული შემოდგომაა, როცა ალაზნის ველზე ზომიერი ტემპერატურაა. გრემამდე თელავიდან მანქანით დაახლოებით 20 წუთში მიხვალთ. არ გამოტოვოთ იქვე მდებარე სამრეკლო, რომელიც ფოტოგრაფებისთვის საუკეთესო ადგილია. გაითვალისწინეთ, რომ ეს მოქმედი ეკლესიაა, შესაბამისად, საჭიროა შესაფერისი ჩაცმულობა (ქალბატონებისთვის რეკომენდებულია თავშლის ქონა). ადგილობრივები ხშირად გვირჩევენ, გრემის ვიზიტი შევუთავსოთ ნეკრესის მონასტერს, რათა კახეთის ისტორიული თავდაცვითი და რელიგიური სტრუქტურები უკეთ გავიაზროთ.

მიმდებარე ადგილები

• ნეკრესის მონასტერი – მთის წვერზე მდებარე კომპლექსი საოცარი ხედებით.
• თელავი – რეგიონული ცენტრი, იდეალურია ადგილობრივი ბაზრისა და ისტორიული უბნების დასათვალიერებლად.
• წინანდლის მამული – ისტორიული სახლ-მუზეუმი თავისი ცნობილი მარნებით.