ცხვარიჭამიას „დიდი საყდარი“

სოფელ ცხვარიჭამიას მიმდებარე ხშირი ტყის მასივში ჩამალული მაცხოვრის ამაღლების სახელობის ეკლესია, რომელსაც ადგილობრივები „დიდ საყდარს“ უწოდებენ, საქართველოს შუა საუკუნეების არქიტექტურული მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილია. ეს ძეგლი წარმოადგენს სამეკლესიანი ბაზილიკის კლასიკურ ნიმუშს, რომელიც ქართული საეკლესიო მშენებლობის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ფორმაა.

არქიტექტურა და ისტორიული კონტექსტი

სამეკლესიანი ბაზილიკის კონსტრუქცია გულისხმობს ცენტრალური ნავის გამიჯვნას გვერდითი ეგვტერებისგან სრული კედლებით, რომელთა შორისაც მხოლოდ თაღოვანი გასასვლელებია დატანებული. ნაგებობა ნაშენია ადგილობრივი ქვიშაქვისგან. მიუხედავად იმისა, რომ საუკუნეებმა თავისი დაღი დაასვა ძეგლის იერსახეს, კედლების მასიურობა და არქიტექტურული ფორმები კვლავ ნათლად იკითხება. არქეოლოგიური მონაცემები მიგვანიშნებს, რომ ეს ადგილი ოდესღაც აქტიური სამონასტრო ცხოვრების ცენტრი იყო, რომელიც საგურამოს ქედის ტყეებში განმარტოების საშუალებას იძლეოდა.

პრაქტიკული რჩევები ვიზიტორებისთვის

ძეგლამდე მისასვლელი გზა გადის ტყის ბილიკებზე, რაც ვიზიტს ერთგვარ თავგადასავლად აქცევს. მარშრუტი ფიზიკურად არ არის დამღლელი, თუმცა წვიმიანი ამინდის შემდეგ ბილიკები შეიძლება მოლიპულ და ტალახიან ადგილებად იქცეს, ამიტომ აუცილებლად ჩაიცვით შესაბამისი ფეხსაცმელი. დასათვალიერებლად 1–3 საათი სრულიად საკმარისია. ეს ადგილი ნაკლებად არის ცნობილი ტურისტებისთვის, რაც მას იდეალურს ხდის სიმშვიდისა და ბუნებასთან განმარტოების მოყვარულთათვის.

ადგილობრივი რჩევები და რეკომენდაციები

ვიზიტისთვის საუკეთესო დროა გაზაფხული ან შემოდგომა, როცა ტყე თავისი ფერებით ყველაზე შთამბეჭდავია. იქიდან გამომდინარე, რომ მიმდებარედ არანაირი კაფე ან მაღაზია არ არის, თან იქონიეთ სასმელი წყალი და მსუბუქი სასუსნავი. ეკლესიის მიმდებარედ მიმოფანტულ ქვებს ყურადღებით დააკვირდით — ხშირად მათზე შემორჩენილია ძველი ორნამენტები. თუ დროს გამონახავთ, ეწვიეთ ასევე ზედაზნის მონასტერს, რომელიც ცხვარიჭამიასთან ახლოსაა და არაგვის ხეობის ულამაზეს პანორამულ ხედებს გვთავაზობს.