საპიტიახშოს წითელი ეკლესია

ნასოფლარ საპიტიახშოს ტერიტორიაზე შემორჩენილი ე.წ. „წითელი ეკლესია“ ახალციხის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ყველაზე დახვეწილი, თუმცა ნაკლებად ცნობილი ისტორიული ძეგლია. ნაგებობა მე-8-მე-10 საუკუნეებს განეკუთვნება და ადრეული შუა საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრების დამახასიათებელ ნიმუშს წარმოადგენს. მიუხედავად იმისა, რომ ტურისტული ნაკადები ხშირად გვერდს უვლიან ამ ადგილს, ის სამცხის რეგიონის ისტორიის მნიშვნელოვანი და ჩუმი მოწმეა.

ისტორია და არქიტექტურა

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, რაც იმ პერიოდისთვის გავრცელებული ხუროთმოძღვრული გადაწყვეტა იყო. სახელწოდება „წითელი ეკლესია“ მისმა საშენმა მასალამ — მოწითალო ფერის ტუფმა განაპირობა. დრომ და ბუნებრივმა პროცესებმა ნაგებობა მნიშვნელოვნად დააზიანა, თუმცა დღემდე შემორჩენილი საძირკველი და კედლების ფრაგმენტები ნათლად გვიჩვენებს შენობის თავდაპირველ გეგმარებასა და იმ დროის ოსტატობას. ნანგრევები ვრცელი არქეოლოგიური ლანდშაფტის ნაწილია, სადაც მიწის ზედაპირზე დღემდე იკითხება ძველი დასახლების კვალი.

პრაქტიკული რჩევები ვიზიტორებისთვის

ობიექტზე მისვლა გარკვეულ მომზადებას მოითხოვს, რადგან აქ არ დაგხვდებათ ტურისტული ინფრასტრუქტურა. ახალციხიდან მანქანით მისასვლელად დაახლოებით 20-30 წუთია საჭირო. რადგან გზა და მიმდებარე ტერიტორია არ არის ადაპტირებული, უმჯობესია ატაროთ მოხერხებული, სალაშქრო ფეხსაცმელი. ვიზიტისთვის საუკეთესო დრო გაზაფხული და შემოდგომაა, როდესაც მცენარეულობა არ ფარავს ნანგრევებს და უკეთესად ჩანს არქიტექტურული დეტალები.

ადგილობრივი საიდუმლოებები

ნუ ელით აქ მაღაზიებს ან საინფორმაციო სტენდებს; ეს ადგილი მათთვისაა, ვინც ისტორიას სიჩუმეში ეძებს. თან იქონიეთ სასმელი წყალი და მსუბუქი საკვები. რეგიონში მოგზაურობისას აუცილებლად დაამატეთ მარშრუტში საფარის მონასტერი ან რაბათის ციხე. ეს ობიექტები დაგეხმარებათ შექმნათ უფრო სრულყოფილი წარმოდგენა სამცხის რეგიონის არქიტექტურულ და ისტორიულ განვითარებაზე. მიმდებარე საინტერესო ადგილებიდან გამოსაყოფია საფარის მონასტერი და ახალციხის ისტორიული კომპლექსი — რაბათი.