თეთრი საყდარი

სამცხე-ჯავახეთის ისტორიულ რეგიონში, სოფელ ზიკილიას სიახლოვეს მდებარე თეთრი საყდარი შუა საუკუნეების ქართული საეკლესიო არქიტექტურის თავმდაბალი, მაგრამ მეტად შთამბეჭდავი ნიმუშია. მაშინ, როცა მოგზაურთა უმეტესობა პირდაპირ ვარძიისა თუ ახალციხისკენ მიეშურება, ეს მცირე ზომის ტაძარი იმ ადამიანებს ხვდება, ვინც ისტორიულ სიჩუმესა და სიმშვიდეს ეძებს. დარბაზული ტიპის ნაგებობა ნაშენებია ადგილობრივი დამუშავებული ვულკანური ტუფის ქვით, რომელმაც საუკუნეების განმავლობაში ღია, მოთეთრო შეფერილობა მიიღო — სწორედ აქედან მომდინარეობს მისი სახელწოდებაც: „თეთრი საყდარი“.

არქიტექტურული თავისებურებები და ისტორია

თეთრი საყდარი განსხვავდება რეგიონის მასშტაბური კათედრალებისგან და სწორედ თავისი სიმარტივით იქცევს ყურადღებას. წყობის სიზუსტე გვიანი შუა საუკუნეების მშენებელთა მაღალ ოსტატობაზე მიანიშნებს. მიუხედავად იმისა, რომ ტაძრის ინტერიერი მინიმალისტურია, ის ორგანულად ერწყმის ჯავახეთის პლატოს ლანდშაფტს. სახურავი, რომელმაც დროთა განმავლობაში რემონტი და აღდგენა განიცადა, ინარჩუნებს რეგიონისთვის დამახასიათებელ კონტურებს, რაც სპეციალურად არის გათვლილი მაღალმთიანი ზონის მკაცრ ზამთარსა და თოვლის საფარზე. თუ ტაძრის პერიმეტრს შემოუვლით, კედლებზე შეამჩნევთ ქვის ჩუქურთმების ფრაგმენტებს — მიუხედავად იმისა, რომ ეროზიამ მათი დეტალები წაშალა, ისინი მაინც მოგვითხრობენ იმ სულიერ კავშირზე, რომელსაც მშენებლები ბუნებასა და ღვთისმსახურებას შორის ქმნიდნენ.

პრაქტიკული რჩევები ვიზიტორებისთვის

თეთრი საყდრის მოსანახულებლად საუკეთესო პერიოდია გვიანი გაზაფხულიდან შემოდგომამდე. ლოკაცია ზღვის დონიდან საკმაოდ მაღლაა, ამიტომ ზაფხულის ცხელ დღეებშიც კი სასიამოვნო გრილ ჰაერს შეხვდებით; მიუხედავად ამისა, მსუბუქი მოსაცმელი თან იქონიეთ. ტაძრამდე მისვლა ყველაზე მარტივია ახალციხის მხრიდან. ვინაიდან ეს ადგილი არ არის კომერციულად განვითარებული და არ გააჩნია ტურისტული ინფრასტრუქტურა, აუცილებლად იქონიეთ წყალი და მსუბუქი საკვები. ეს ადგილი იდეალურია მათთვის, ვისაც ფოტოგრაფია უყვარს ან უბრალოდ სურს ხალხმრავლობისგან მოშორებით დაისვენოს. საუკეთესო განათება აქ დილის საათებში ან მზის ჩასვლისას არის, როცა თეთრი ქვა განსაკუთრებულ ფერებს იღებს.

რეკომენდაციები მიმდებარე ადგილებისთვის

რეგიონში ყოფნისას, აუცილებლად დაგეგმეთ ვიზიტი საფარის მონასტერში, რომელიც ღრმა, ხეობებით გარშემორტყმულ ტყეშია ჩამალული და გამორჩეული არქიტექტურული ძეგლია. თუ რეგიონის ისტორიის უფრო ფართო მასშტაბით გაცნობა გსურთ, ახალციხეში მდებარე რაბათის ციხე ერთ-ერთი აუცილებლად სანახავი ადგილია. ბუნების მოყვარულებისთვის კი ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის საფეხმავლო ბილიკები შესანიშნავ შესაძლებლობას იძლევა, გაეცნოთ სამცხე-ჯავახეთის მრავალფეროვან ეკოსისტემას.