საწურბლიას მღვიმე: პრეისტორიული საუნჯე

წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის კირქვიან მასივებში, სოფელ ყუმისთავის მიმდებარედ, საწურბლიას მღვიმე კავკასიის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ძეგლია. მაშინ, როცა მიმდებარე კომერციული მღვიმეები დიდი პოპულარობით სარგებლობს, საწურბლია ვიზიტორს სთავაზობს გაცილებით უფრო მშვიდ და დამაფიქრებელ გარემოს. სახელი „საწურბლია“ მომდინარეობს ძველი ტრადიციიდან: ადგილობრივები მღვიმეს ყურძნის დასაწურად იყენებდნენ, რაც ისტორიულ კავშირს ამყარებს უძველეს ეპოქებსა და ჩვენს წინაპრებს შორის.

არქეოლოგიური მნიშვნელობა

საწურბლია მსოფლიო მეცნიერთა ყურადღების ცენტრშია თავისი უნიკალური სტრატიგრაფიით. აქ ჩატარებულმა გათხრებმა გამოავლინა ზედა პალეოლითიდან ბრინჯაოს ხანამდე პერიოდის ადამიანთა ყოფის ფენები. მეცნიერებისთვის ეს ადგილი ყინულის ხანის კლიმატური ცვლილებებისა და უძველესი მცხოვრებლების შესახებ ფასდაუდებელი ინფორმაციის წყაროა. აღსანიშნავია, რომ მღვიმეში აღმოჩენილია არა მხოლოდ ქვის იარაღები და კერამიკა, არამედ დნმ-ის ნიმუშები, რომლებმაც დიდი წვლილი შეიტანა კავკასიელი ხალხების გენეტიკური ისტორიის შესწავლაში.

გეოლოგია და სტრუქტურა

მღვიმე ჩამოყალიბდა მიწისქვეშა წყლების ზემოქმედებით და გამოირჩევა დახვეწილი სტალაქტიტებითა და სტალაგმიტებით. პრომეთეს მღვიმესთან შედარებით, საწურბლია უფრო კომპაქტურია, რაც დათვალიერებას აადვილებს. ტემპერატურა აქ მუდმივია, დაახლოებით 13-14 გრადუსი, ამიტომ თბილი მოსაცმელი ზაფხულშიც კი დაგჭირდებათ. რეკომენდებულია მოცურების საწინააღმდეგო ფეხსაცმლის ჩაცმა, რადგან იატაკი შესაძლოა ტენიანი და სრიალა იყოს.

რჩევები ვიზიტორებისთვის

საწურბლიას დათვალიერებას 1-დან 2 საათამდე დრო სჭირდება. ვინაიდან მღვიმე ყუმისთავის მიმდებარედ არის, ტურისტების დიდი ნაწილი მას ყურადღების მიღმა ტოვებს, რაც მღვიმეს სიმშვიდის მოყვარულთათვის საუკეთესო ადგილად აქცევს. ეცადეთ ესტუმროთ სამუშაო დღეებში, რათა თავიდან აიცილოთ ხალხმრავლობა. გაითვალისწინეთ, რომ ეს დაცული არქეოლოგიური ზონაა და კლდის წარმონაქმნებზე შეხება კატეგორიულად აკრძალულია.

მიმდებარე ადგილები

მოგზაურობის დაგეგმვისას, ვიზიტი შეუთავსეთ პრომეთეს მღვიმეს, რომელიც სულ რაღაც რამდენიმე კილომეტრშია. აუცილებლად დაათვალიერეთ წყალტუბო თავისი გამორჩეული საბჭოთა არქიტექტურით და თერმული აბანოებით. სათაფლიის ნაკრძალიც 30 წუთის სავალზეა, სადაც შეგიძლიათ იხილოთ დინოზავრების გაქვავებული ნაკვალევი, რაც პრეისტორიულ მოგზაურობას კიდევ უფრო შთამბეჭდავს გახდის.