სამსარის ქვაბულების კომპლექსი

სამცხე-ჯავახეთის რეგიონში, სამსარის ვულკანურ პლატოზე განლაგებული სამსარის ქვაბულების კომპლექსი შუა საუკუნეების საფორტიფიკაციო არქიტექტურის გამორჩეული ნიმუშია. ბაზალტის კლდეებში გამოკვეთილი ეს მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სისტემა იმ დროინდელი მოსახლეობისთვის მნიშვნელოვან თავშესაფარსა და ციხესიმაგრეს წარმოადგენდა.

ისტორიული დანიშნულება და არქიტექტურა

ქვაბულები სრულადაა მორგებული ჯავახეთის მკაცრ გარემოს. აქაური ნაგებობები არ გამოირჩევა დეკორატიული ელემენტებით, რადგან მთავარი მიზანი იყო მაღალმთიან ზამთარში სითბოს შენარჩუნება და მტრისგან დაცვა. კომპლექსი შედგება ერთმანეთთან დაკავშირებული სამეურნეო სათავსოების, საცხოვრებელი ოთახებისა და საიდუმლო გასასვლელებისგან. ბაზალტის ქანის სტრუქტურა შენობებს ბუნებრივად იცავდა ქარისა და ნალექებისგან, რაც ადგილობრივებს საშუალებას აძლევდა გადარჩენილიყვნენ პლატოს ექსტრემალურ კლიმატში.

უსაფრთხოება და გადაადგილება

კლდეებში არსებული ბილიკები და საფეხურები დროთა განმავლობაში ეროზიის გამო დაზიანდა, ამიტომ გადაადგილებისას აუცილებელია მაქსიმალური სიფრთხილე. ფერდობები ხშირად მოლიპულია, ამიტომ აუცილებელია მყარი, მთის ფეხსაცმლის გამოყენება. ამინდი სამსარის პლატოზე ძალიან სწრაფად იცვლება, ამიტომ თან იქონიეთ ქარისგან დამცავი ეკიპირება, რადგან ტემპერატურა ზაფხულშიც კი შეიძლება მოულოდნელად დაეცეს.

პრაქტიკული ინფორმაცია

ობიექტის მონახულება უსაფრთხოა მხოლოდ ივნისის ბოლოდან სექტემბრამდე. სხვა სეზონებზე თოვლის საფარი და ნისლი გზას პრაქტიკულად გაუვალს ხდის. ობიექტამდე მისასვლელად აუცილებელია მაღალი გამავლობის ავტომობილი (4x4), რადგან გრუნტის გზა საკმაოდ რთული და უსწორმასწოროა. ადგილზე მობილური კავშირი არ არის, ამიტომ გზა წინასწარ დაგეგმეთ. ვიზიტისას რეკომენდებულია ხერთვისის ციხის ან სამსარის ტბის მონახულება, რომლებიც ამ მარშრუტის ნაწილია.