რსდმპ-ის თბილისის ორგანიზაციის პირველი კონფერენციის ისტორიული ადგილი

თბილისში მდებარე ეს ისტორიული ადგილი აღნიშნავს ტერიტორიას, სადაც რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის (რსდმპ) თბილისის ორგანიზაციის პირველი კონფერენცია გაიმართა. მეცხრამეტე საუკუნის მიწურულსა და მეოცე საუკუნის დასაწყისში თბილისი კავკასიის ადმინისტრაციულ და ინტელექტუალურ ცენტრს წარმოადგენდა, რამაც იგი პოლიტიკური რადიკალიზმის ბუნებრივ ეპიცენტრად აქცია. ეს ძეგლი წარმოადგენს ფიზიკურ ნიშანს, რომელიც ასახავს იდეოლოგიურ გადასვლას ფარული ინტელექტუალური დისკუსიებიდან ორგანიზებულ პოლიტიკურ მოქმედებაზე. იგი ქალაქის ურბანულ სივრცეში აცოცხლებს ადრეული სოციალისტური მოძრაობის ისტორიას და აღნიშნავს იმ მომენტს, როდესაც ცალკეული მარქსისტული წრეები რუსეთის იმპერიის ავტოკრატიის წინააღმდეგ საბრძოლველად გაერთიანდნენ.

კავკასიაში ორგანიზებული რადიკალიზმის დასაწყისი

1902 წლის ბოლოსა და 1903 წლისთვის რუსეთის იმპერიაში პოლიტიკური კლიმატი უკიდურესად დაძაბული იყო. საქართველოში ეროვნულ-განმათავისუფლებელი იდეებიდან მესამე დასის მკაცრ მარქსისტულ დოქტრინაზე გადასვლამ დღის წესრიგში დააყენა მკაცრად სტრუქტურირებული პოლიტიკური ორგანიზაციის შექმნის აუცილებლობა. თბილისის რსდმპ-ის პირველმა კონფერენციამ სწორედ ამ პროცესს მისცა ოფიციალური სახე.

დელეგატები იკრიბებოდნენ მკაცრი კონსპირაციის პირობებში, რადგან ქალაქში აქტიურად მოქმედებდა საიმპერატორო საიდუმლო პოლიცია (ოხრანკა). კონფერენციის მთავარი მიზანი იყო ცენტრალიზებული კომიტეტის ჩამოყალიბება, რომელიც კოორდინაციას გაუწევდა გაფიცვებს, გაავრცელებდა არალეგალურ ლიტერატურას და მოახდენდა ინდუსტრიული მუშათა კლასის ორგანიზებას. ამ შეხვედრამ შექმნა ადმინისტრაციული საფუძველი ისეთი ოპერაციებისთვის, როგორიც იყო ახლომდებარე ავლაბრის არალეგალური სტამბა, რომელიც მალევე გახდა ყველაზე პროდუქტიული ფარული სოციალისტური სტამბა მთელ იმპერიაში.

ამ ადრეულ შეკრებებზე ჩამოყალიბებულმა იდეოლოგიურმა ხაზებმა საბოლოოდ ხელი შეუწყო ბოლშევიკურ და მენშევიკურ ფრაქციებს შორის მწვავე განხეთქილებას. მიუხედავად იმისა, რომ მენშევიკებმა საქართველოში ხალხის უდიდესი მხარდაჭერა მოიპოვეს და 1918 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა დააარსეს, სწორედ ამ ადგილას შემუშავებულმა ტაქტიკამ განსაზღვრა ათწლეულების განმავლობაში მიმდინარე პოლიტიკური ბრძოლის ფორმატი.