სტალინის არალეგალური სტამბა

ბათუმის ერთ-ერთ ჩვეულებრივ საცხოვრებელ სახლში, მიწისქვეშეთში, განთავსებულია მე-20 საუკუნის დასაწყისის საქართველოს ისტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი — არალეგალური სტამბა. ეს ობიექტი, რომელიც მე-20 საუკუნის დასაწყისში შეიქმნა, წარმოადგენდა ფარულ ცენტრს რევოლუციური ლიტერატურის დასაბეჭდად. სწორედ აქ მიმდინარეობდა ის პროცესები, რომელშიც იოსებ სტალინი და მისი თანამებრძოლები აქტიურად იყვნენ ჩართულნი 1917 წლის რევოლუციამდელ პერიოდში.

საიდუმლოების ინჟინერია

ამ ადგილის მთავარი ფასეულობა მის საინჟინრო გადაწყვეტილებებშია. სტამბა განლაგებული იყო ღრმა სარდაფში, რომელშიც მოხვედრა მხოლოდ ჭის ფსკერზე გამავალი გვირაბის საშუალებით შეიძლებოდა. ეს მეთოდი იმდროინდელი მეფის რუსეთის ჟანდარმერიისთვის შეუმჩნეველი რჩებოდა. დამთვალიერებელს დღესაც შეუძლია დაათვალიეროს ვენტილაციისა და ხმის იზოლაციის სისტემები, რომლებიც იმ დროისთვის საკმაოდ დახვეწილი იყო. ვიწრო და ნოტიო დერეფნები კარგად აჩვენებს იმ დაძაბულობასა და რისკს, რაც სტამბის მუშაკების ყოველდღიურობას თან სდევდა.

ისტორიული მემკვიდრეობა

ობიექტი მდებარეობს სალარიძის ქუჩაზე. ეს ადგილი არ ჰგავს თანამედროვე, პრიალა მუზეუმებს; აქ შემორჩენილია ავთენტური, უბრალო ატმოსფერო, რომელიც საშუალებას გვაძლევს, რეალურად ვიგრძნოთ იმ ეპოქის პოლიტიკური დაძაბულობა. სტამბა წარმოადგენს საქართველოს რევოლუციური წარსულის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ფიზიკურ არტეფაქტს, რომელიც ბათუმის ისტორიის ღრმა ფენებს ააშკარავებს.